In vitro koşullarda domates (Lycopersicon esculentum Mill.) bitki rejenerasyonu ve doku kültürü parametrelerinin optimizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Derya Sancak

Danışman: Musa Kavas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Domates bitkisi, dünyada büyük miktarlarda yetiştiriciliği yapılan bir bitki türüdür. Domatesin besin içeriğinin zenginliği, kullanım alanlarının fazlalığı, tarımının kolay olmasından dolayı üretimi her geçen gün artmaktadır ve dünyada üretimi en çok yapılan yaş sebzedir. Türkiye dünyada domates üretiminde 11,8 milyon ton üretim ile 4. sıradadır. Dünya piyasasında üretim olarak önemli bir yere sahip olan domates aynı zamanda laboratuvar çalışmaları için de model bir bitkidir. Doku kültürü optimizasyonu her genotipe özel olarak yapılmalıdır. Bundan dolayı SC 2121 domates çeşidi için laboratuvarımızda doku kültürü optimizasyon işlemi yapılmıştır. Ticari olarak satın alınan domates tohumu yüzey sterilizasyonu yapılarak, çimlendirilmiştir. Elde edilen steril domateslerin hipokotil ve kotiledonları eksplant kaynağı olarak kullanılmıştır. IAA, NAA, BAP, KN, TDZ, ZEA ve 24-epiBL bitki büyüme düzenleyicilerinin farklı konsantrasyon ve kombinasyonları ile desteklenen MS besiyeri kullanılmıştır. Gelişimi takip edilen eksplantlardan sürgün oluşturanlar alt kültüre alınarak büyütülmüştür. Köklenme ortamında gelişen domatesler saksılara alınarak yeni bitkicikler elde edilmiştir. Yapılan optimizasyon çalışmasının sonucunda sürgün oluşumunda en iyi ortam MS+0,5 mg/L IAA+3 mg/L KN içeren ortam olduğu tespit edilmiştir. Sürgün oluşum yüzdesi, hipokotil %82, kotiledon %78'dir. Kök oluşumunda en iyi ortamlar ise; MS+2 mg/L IAA+0,5 mg/L KN içeren ortam olduğu tespit edilmiştir. Kök oluşum yüzdesi, hipokotil ve kotiledonda %94'tür.