Türkçe öğretiminde Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinden yararlanma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAVVA AŞI
Danışman: Şeyma Büyükkavas Kuran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojik gelişmeler, toplumun ihtiyaçları ve beklentileri eğitim-öğretime yön verir. Tarihi süreç izlendiğinde Türk eğitim sisteminde farklı yaklaşımların işe koşulduğu görülür. 2006 yılı itibarıyla yapılandırmacı yaklaşım benimsenmiş ve 2006, 2015, 2017, 2018 ve 2019 Türkçe Öğretim Programları bu yaklaşım çerçevesinde hazırlanmıştır. Yapılandırmacı yaklaşımda öğretim, metin temelli ve öğrenci merkezli gerçekleştirilir. Süreç odaklı olması, öğrenciyi eğitim-öğretim sürecinde aktif kılması ve metinleri araç olarak kullanması bu yaklaşımın temel özelliklerindendir. Öğretim sürecinde şiir, bilgilendirici ve hikâye edici metinlerden yararlanılır. 2019 Türkçe Öğretim Programında 5. ve 6. sınıf düzeylerinde 8 dinleme/izleme, 14 okuma; 7. ve 8. sınıf düzeylerinde 8 dinleme/izleme, 14 okuma metni olmak üzere en fazla hikâye edici metinlerden yararlanıldığı görülür. Bu bağlamda Türkçe öğretiminde edebî metinlerin önemli bir yeri vardır. 1960 sonrası hikâyecileri arasında olan Mustafa Kutlu'nun deneme, sohbet, araştırma-inceleme ve hikâye türlerinde eserleri vardır. Kutlu'nun hikâyeleri taşra ve taşracılık, biçim ve biçem, halk bilimi, değer iletimi, fiilimsiler, kelime türleri, söz dizimi ve söz varlığı gibi konular üzerine incelenmiştir. ''Türkçe Öğretiminde Mustafa Kutlu'nun Hikâyelerinden Yararlanma'' başlıklı tez çalışmasının literatür tarama aşamasında Kutlu'nun hikâyelerinin Türkçe öğretimi genel çerçevesinde incelenmediği tespit edilmiştir. Öğretim programında öğrenme alanları, temel beceriler, dil bilgisi ve değerler eğitiminin bütünlük içinde kazandırılması hedeflenir. Kutlu'nun hikâyelerinin biçim ve içerik özellikleri, Türkçe öğretim programında belirtilen kazanımları örneklendirebilen zenginliğe sahiptir. Çalışmada dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma, dil bilgisi ve kök değerler hikâyelerden seçmelerle kazanımlarla doğru orantılı örneklendirilmiş ve her beceri alanında sınıf düzeylerine uygun etkinlikler hazırlanmıştır. Belirlenen tespitler ve örnekler Türkçe Öğretim Programında belirtilen genel ve özel amaçlar, kazanımlar açıklamalarıyla örtüşür. Bu bağlamda Kutlu'nun bütün hikâyelerinden parçadan bütüne Türkçe öğretiminde yararlanılabilir. Araştırma Türkçe öğretiminin ''dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma, dil bilgisi ve değer eğitimi'' alanlarını bütüncül anlayışla incelenmesi ve yazarın bütün hikâyelerini kapsaması bakımından diğer çalışmalardan farklıdır. Türk edebiyatında önemli sayılan Ömer Seyfettin, Kemalettin Tuğcu, Cengiz Aytmatov, Sait Faik Abasıyanık gibi yazarların eserleri de Türkçe öğretiminde yararlanılması konusunda incelenebilir. Çalışma Türkçe öğretimini her yönüyle kapsaması ve özgün içeriğiyle araştırmacılara ve Türkçe öğretmenlerine faydalı olacaktır. Anahtar Sözcükler: Türkçe öğretimi, Mustafa Kutlu, metin, hikâye, öğrenme alanları ve dil bilgisi