Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MASUDA SADIGLI
Danışman: Ömer Saraç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Edebiyatın anlatımlarından olan masal, destan, efsane, halk hikâyelesi ve fıkra taşıyıcı veya aktarılan konumundadır. Geleneksel, sözlü anlatımına göre ise masallar ayrı bir önem taşımaktadır. Eskiden olduğu gibi günümüzde de masal anlatımı, genellikle çocuklarla ilgili alan olarak görülmektedir. Ancak tamamında olmasa da çocuklardan başlayarak toplumun eğitilmesi, modernleşmesi, ideolojik açıdan yönlendirilmesinde masalların büyük önemi vardır. Bu nedenle masallar ilk bakışta çocuklara yönelik gibi görülse de aslında toplumun tamamını yakından ilgilendirmektedir. Bir kültürün kodlarına, anlamlarına, inançlarına ve değer yargılarına hitap eden masallar çeşitli sembollerden oluşarak kendisini en küçük motiflerden üreten, en etkili anlatımlardan birisi olarak değerlendirilebilir. Toplum zihninde belirli veya belirsiz dünyanın düzenlenmesi, bu düzenin düzenliksizlikten arındırılması masallardaki kahramanlık motiflerinin aracılığı ile gerçekleşmektedir. Masallar sembolik imaj, benzetme, simge gibi pek çok farklı unsurlarla anlatılmaktadır. Bu çalışmada masallardaki değişim ve dönüşümler farklı yönlerden ele alınmaktadır. Çalışmada Azerbaycan masallarının tür ve özellikleri açıklanmaktadır. Azerbaycan masallarında değişim ve dönüşüm çeşitli şekillerde gerçekleşmektedir. Bu değişim ve dönüşümler insanların karşısına ya ödül, ya ceza, ya da sihir yoluyla çıkmaktadır. Azerbaycan masallarındaki değişim ve dönüşümler geçici veya kalıcı olarak gerçekleşmektedir. Bu masallarda doğrudan veya dolaylı olarak değişim, dönüşümlerin gerçekleşteği görülmektedir. Azerbaycan masallarında dolaylı yoldan gerçekleşen değişim ve dönüşümleri elma, nar, mıncık, tükürük, çiçek, yumurta, ölmüş ceylanın kalbi gibi varlıklar oluşturmaktadır. Doğrudan gerçekleşen değişim, dönüşüm motiflerini ise insanlar, hayvanlar, taşlar gibi doğanın canlı ve cansız varlıkları oluşturmaktadır.