Depremden etkilenen sporcuların deprem stresi ile baş etme stratejileri ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA SEVİLİR
Danışman: Soner Çankaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, depremden etkilenen sporcuların bazı demografik özelliklerine göre deprem stresi ile baş etme stratejilerini ve psikolojik iyi oluş düzeylerini incelenmesidir. Çalışmada betimsel nitelik taşıyan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023 merkez üssü Kahramanmaraş depremini yaşamış sporcular, örneklem grubunu ise, depremi yaşamış sporcular içerisinden tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilmiş 413 sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada, erkek sporcuların olumlu yeniden arama alt boyut toplam puanları kadın sporculardan daha yüksek, düşük gelire sahip olduğunu beyan eden sporcuların psikolojik iyi oluş toplam puanları deprem stresi ile baş etme stratejileri ölçeğinin sosyal destek alt boyut toplam puanları orta ve yüksek gelirli sporculara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Araştırmada, spor yaşı 7 yıl ve üstü olan sporcuların 7 yıldan daha az sporculara göre, milli sporcuların milliliği olmayan sporculara göre deprem stresi ile baş etme stratejileri ölçeğinin olumlu yeniden arama alt boyut toplam puanları daha yüksek çıkmıştır. Araştırmada yaralanma öyküsü olan sporcuların sosyal destek alt boyut puanı olmayanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Araştırmada sporu bırakmak zorunda kalan sporcuların deprem stresi ile baş etme stratejileri toplam ve sosyal destek alt boyut puanının sporu bırakmayanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Araştırmada yakınını kaybeden ile sporculuk hayatı etkilenen sporcuların sosyal destek alt boyut puanı vefat öyküsü olmayan ve sporculuk hayatı etkilenmeyen sporculara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Araştırmada, deprem sonrası antrenmanların eski haline döndüğünü beyan eden sporcuların psikolojik iyi oluş ve deprem stresi ile baş etme stratejileri toplam puanları hayır cevabını veren sporculara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmada, 2023 merkez üssü Kahramanmaraş depremini yaşamış sporcularının psikolojik iyi oluş toplam puanı ile deprem stresi ile baş etme stratejileri toplam ve alt boyut toplam puanları arasında zayıf düzeyde pozitif anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında, sporcuların psikolojik iyi oluşlarının ve deprem stresi ile baş etme stratejilerinin geliştirilmesi amacıyla sporculuk hayatına etki eden bireysel faktörler göz önünde bulundurularak daha kişiselleştirilmiş destek programları oluşturulması sporcuların ruhsal ve sportif performanslarını olumlu yönde katkı sağlayabilir. Anahtar Sözcükler: Deprem, Depremzede, Deprem Stresi, Psikolojik İyi Oluş, Spor