Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Parazitoloji (veteriner) Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF AYGÜR
Danışman: Şinasi Umur
Özet:
Bu çalışmada,
Trabzon ilinde farklı ilçelerde bulunan 4 farklı balık çifliğinden alınan
Gökkuşağı alabalıklarında salgınlara ve ölümlere neden olan bir protozoon
parazit, Ichthyophthirius multifiliis’in
farklı parametrelere göre yaygınlığı ve saha suşlarının 18S rRNA gen bölgesi
temelinde moleküler yapılarının belirlenmesi ve moleküler
karakterizasyonlarının yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada Kasım 2021- Ekim 2022
tarihleri arasında bir yıl boyunca dört farklı işletmeden toplam 480 adet
gökkuşağı alabalığı Ichthyophthirius
multifiliis varlığı yönünden incelenmiş ve bulunan parazitler %85’lik
etanol ile tespit edilerek -20 °C’de muhafaza edilmiştir. Tespit edilen I. multifiliis’lerin genomik DNA’sı ticari
DNA izolasyon kiti ile ekstrakte edilmiştir. Elde edilen DNA izolatlarıyla, 18S
rRNA gen bölgesine ait ve I. multifilis’e
özgü primer çifti ile PCR amplifikasyonu yapılmıştır. PCR ürünlerinin DNA
nükleotid dizilemesi, Sanger sekanslama yöntemiyle PCR amplifikasyonunda
kullanılan aynı primer çifti kullanılarak iki yönlü şekilde yapılmıştır. Filogenetik
ağaç, Jukas-Cantor
modeli ile UPGMA metodu kullanılarak MEGA11 programında oluşturulmuştur. Tespit
edilen I. multifiliis izolatlarının 18S rRNA gen bölgesine ait elde edilen
sekans dizileri, belirlenen erişim numaraları ile GenBank veri tabanına
kaydedilmiştir. Ayrıca araştırma sonucunda tespit edilen I. multifiliis’lere ait enfeksiyon oranı (prevalans), enfeksiyon
yoğunluğu ve toplam parazit sayısı gibi istatistiki verilerin ay, mevsim, balık
boyu, balık ağırlığı ve su sıcaklığı gibi parametrelere göre dağılımları
belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Trabzon ilindeki Gökkuşağı
alabalıklarında salgınlara sebep olan dört adet I. multifiliis izolatı tanımlanmıştır. Ichthyophthirius multifiliis türüne ait elde edilen izolatların
(ImTR1, ImTR2, ImTR3, ImTR4), 18S rRNA gen bölgesi yönünden Türkiye’de ilk kez
moleküler karakterizasyonu ortaya konulmuştur. Bunun yanında izole edilen I. multifiliis parazitlerinin 18S rRNA
gen bölgesi yönünden Türkiye’de ilk kez Sanger sekanslama yöntemiyle moleküler
analizleri yapılmıştır. Tespit edilen I.
multifiliis izolatlarının, hem kendi aralarında hem de GenBank’dan alınan
diğer I. multifiliis izolatları ile
%100 oranında genotipik olarak benzer olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca
araştırma sonucunda enfeksiyon oranı ve yoğunluğunun en fazla yavru
balıklarda, 20-25 °C su sıcaklığında ve
Ağustos ayında görüldüğü belirlenmiştir.