Ergenlerin akran zorbalığı yaşama durumları ile empatik eğilimleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNEM KAYA
Danışman: Esra Tural Büyük
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AAmaç:Akran zorbalığı, okullarda giderek artan önemli bir sorundur.Ergenlerin zorbalık davranışları hem zorba hem de mağdurda ciddi fiziksel, sosyal ve ruhsal problemlere yol açmaktadır.Çalışmanın amacı ergenlerin akran zorbalığı yaşama durumları ile empatik eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı niteliktedir. Çalışma Mart-Mayıs 2023 tarihleri arasında bir ilçe merkezinde bulunan ortaokullarda öğretim gören 412 ergen ile gerçekleştirilmiştir.Veri toplama araçları olarak, Kişisel Bilgi Formu, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği (AZBÖ) Ergen Formu ve Empatik Eğilim Ölçeği (KASİ-EEÖ) Ergen Formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS27 istatistik programında tanımlayıcı testler, Shapiro Wilk normallik testi, t-testi, ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman korelasyon testi ve regresyon testinden yararlanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan ergenlerin yaş ortalaması 12.43±0.847 olup %50.2'si erkek, %16.3'ünün kronik bir hastalığa sahip olduğu, %6.3'ünün ailesinde aile üyelerinin birbirine şiddet uyguladığı belirlenmiştir. Çalışmada ergenlerin AZBÖ - Kurban Boyutu toplam puan ortalaması 66.87 ± 22.63, AZBÖ - Zorba Boyutu toplam puan ortalaması 54.60 ± 11.03 ve KASİ-EEÖ toplam puan ortalaması 51.04±7.66 olarak bulunmuştur. Ergenlerin kronik hastalık durumu, aile üyelerinin birbirine şiddet uygulama durumu ve aile üyeleri tarafından şiddete maruz kalma durumu ile AZBÖ- Kurban Boyutu toplam puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.005). Ergenlerin cinsiyet özelliği, annesinin çalışma durumu, aile üyelerinin birbirine şiddet uygulama durumu ve aile üyeleri tarafından şiddete maruz kalma durumu ile AZBÖ- Zorba Boyutu toplam puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişiki olduğu saptanmıştır (p<0.005). Ergenlerin cinsiyet özelliği ile KASİ-EEÖ toplam ve alt grup puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<0.005). Ergenlerin Ö- Kurban Boyutunun "Söylenti Çıkarma" alt faktör puan ortalamaları ile KASİ-EEÖ toplam puan ortalaması (r = 0.151, p = 0.002) arasında pozitif yönde ve AZBÖ- Zorba Boyutu toplam puan ortalamaları ile KASİ-EEÖ toplam puan ortalaması (r =-0.122, p = 0.013) arasında negatif yönde zayıf bir bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Ergenlerde empati eğilim düzeyi arttıkça akran zorbalığı durumu azalmaktadır. Çalışmanın sonuçları, akran zorbalığının en aza indirilmesi için eğitimciler ve ebeveynler için öğrencilerin empati becerilerini geliştirmeye yönelik programların önemini vurgulamaktadır. Anahtar Sözcükler: Akran zorbalığı, Akran mağdurluğu, Empatik eğilim, Ergenlerde zorbalık, Ergenlerde empati, Okul sağlığı hemşireliği