Farklı tuz çözeltilerinin toprakta kıvam limitleri üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESLİHAN KARA

Danışman: Coşkun Gülser

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, çeşitli katyon (Na+, K+, Ca+2, Mg+2) ve anyonlardan (Cl-, SO4-2) oluşan değişik konsantrasyonlardaki tuz çözeltilerinin kil bünyeli bir toprakta Atterberg limitleri, doğrusal uzama katsayısı (COLE) ve aktivite indeksi (A) üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Plastik Limit (PL) değerleri % 31.2 (0.5 N KCl) ile % 24.8 (1.5 N CaCl2) arasında, Likit Limit (LL) değerleri % 59.5 (0.5 N MgSO4) ile % 46.9 (1.5 N CaCl2) arasında değişim göstermiştir. Farklı tuz çözeltileri için ortalama PL değerleri KCl > Çeşme Suyu (ÇS) > NaCl > MgSO4 > Saf Su (SS) > MgCl2 > CaCl2 olarak, LL değerleri ise KCl > MgSO4 > ÇS > NaCl > SS > CaCl2 > MgCl2 şeklinde sıralanmıştır. Plastiklik İndeksi (Pİ) değerleri ise % 30.3 (0.5 N MgSO4) ile % 20.9 (1.5 N MgCl2) arasında değişmiş, ortalama Pİ değerleri MgSO4 > ÇS > KCl > NaCl ≥ SS > CaCl2 > MgCl2 şeklinde sıralanmıştır. Toprak çözeltisinde tek değerlikli katyonların çift değerlikli katyonlara göre daha yüksek PL değerlerine sebep olduğu, tuz konsantrasyonunun ve çözeltideki çift değerlikli katyonların artışıyla genelde LL değerlerinin azaldığı belirlenmiştir. Farklı çözeltiler için COLE değeri % 22.5 (0.5 N KCl) ile %8.6 (1.5 N MgCl2) arasında değişmiş, ortalama COLE değerleri KCl > MgSO4 > ÇS > SS > CaCl2 > MgCl2 > NaCl şeklinde sıralanmıştır. Aktivite indeks değerleri ise 0.78 (0.5 N MgSO4) ile 0.54 (1.5 N MgCl2) arasında değişmiş, ortalama A değerleri MgSO4 > ÇS > KCl > NaCl ≥ SS > CaCl2 > MgCl2 şeklinde sıralanmıştır. Araştırmada kullanılan çözeltilerin pH değerleri PL ve LL değerleri ile önemli pozitif ilişkiler verirken, EC değerleri ise PL, LL ve Pİ değerleriyle negatif ilişkiler vermiştir. Araştırmada COLE değerleri EC ile önemli negatif, PL, LL ve Pİ değerleri ile önemli pozitif ilişkiler göstermiştir. Benzer şekilde A değerleri EC ile negatif, PL, LL, Pİ ve COLE değerleri ile pozitif ilişkiler vermiştir.