Kadınların fiziksel öz savunma ile sportif rekreasyonel aktivitelere ilişkin sağlık inancı düzeylerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞÇE CENGİZ

Danışman: Soner Çankaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, kadın bireylerin fiziksel öz savunma ile sportif rekreasyonel aktivitelere ilişkin sağlık inanç durumu arasında anlamlı bir ilişki ve bazı sosyo-demografik özellikler açısından farklılık olup olmadığını araştırmaktır. Bu araştırma, ilişkisel tarama modeli ile yürütülecek nicel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 18 yaş üstü kadın bireyler, örneklem grubunu ise, basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 335 birey oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ve Uyar (2022) tarafından geliştirilen "Kadınlar için Fiziksel Öz Savunma Ölçeği" ile Ertüzün ve ark. (2013) tarafından geliştirilmiş "Sportif Rekreasyonel Aktivitelere İlişkin Sağlık İnanç Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, medeni durum, sigara ve alkol kullanımı, düzenli spor yapma durumu gibi değişkenlerin kadınların fiziksel öz savunma düzeyleri üzerinde anlamlı etkileri olduğu görülmüştür. Özellikle bekar bireylerin fiziksel öz savunma düzeyleri evli bireylere göre daha yüksek bulunmuştur. Sigara ve alkol kullanan bireylerde ise fiziksel öz savunma düzeyleri ve bazı sağlık inanç boyutlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, düzenli spor yapan bireylerin hem fiziksel öz savunma düzeyleri hem de sağlık inanç puanlarının, yapmayan bireylere kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Gelir, eğitim ve meslek gruplarına göre yapılan analizlerde ise genel olarak anlamlı farklılıklar saptanmamış; ancak düşük gelirli bireylerin algılanan engeller düzeyinin daha düşük olduğu, ilköğretim mezunu bireylerin sağlık inancı ve yarar boyutlarındaki puanlarının diğer gruplara göre daha düşük olduğu görülmüştür. Araştırmanın genel bulguları, kadınların fiziksel öz savunma düzeylerinin bazı sosyo-demografik değişkenlerden etkilendiğini ve sportif rekreasyonel aktivitelere ilişkin sağlık inançlarıyla zayıf fakat anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, kadınların savunma becerilerini ve sağlık bilincini artırmaya yönelik program ve politikaların oluşturulmasında önemli bir veri kaynağı sunmaktadır.