Çocukların sınıfa asılan yaşlı görsellerine yönelik görüşlerinin yaşlanmaya ilişkin görüşlerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU TAŞDEMİR
Danışman: Canan Avcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, 4-6 yaş aralığındaki çocukların yaşlanmaya ilişkin görüşlerinin (YİG) açığa çıkarılmasını, bu görüşlerin üzerinde cinsiyet, yaş, yaşlı yetişkinlerle etkileşim sıklığı ve ebeveynlerin YİG'inin etkilerini ve sınıfa asılan olumlu yaşlı yetişkin görsellerinin çocukların YİG'inde herhangi bir değişikliğe yol açıp açmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Yapılan araştırmada YİG katılımcıların hem yaşlı yetişkinler, yaşlılık ve genel olarak yaşlanma hakkındaki algılarını hem de kendi yaşlanmasına ve yaşlılığına ilişkin öz-algılarını içermektedir. Araştırma, tek grup öntest-sontest zayıf deneysel desen modeline göre desenlenmiştir. Araştırma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay erişilebilir örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir ve araştırma grubunu beş farklı anasınıfında eğitim gören 71 çocuk ve onların ebeveynleri oluşturmuştur. Yapılan araştırmada çocukların YİG'i hem resim çizimi hem de görüşme yoluyla ön-test ve son-test uygulamalarında ölçülmüştür. Sınıfa asılan olumlu yaşlı yetişkin görselleri müdahale aracı olarak kullanılmış ve çocukların her bir görsele yönelik algısını ölçmek için iki açık uçlu soru sorulmuştur. Ebeveynlerin yaşlı yetişkinlere ve yaşlanmaya dair algıları, "Yaşlanma İmgesi" sorusu (Levy vd., 2004) ve "Ebeveynlerin Yaşlı Yetişkin Kalıp Yargıları Anketi"nin (Lineweaver vd., 2017) Avcı ve diğerleri (2024) tarafından uyarlanmış versiyonu ile ölçülmüştür. Ebeveynlerin kendi yaşlılıklarına dair öz-algıları ise bir açık uçlu soru (Jarrott ve Savla, 2016; Lloyd vd., 2018) ve Lasher ve Faulkender (1993) tarafından geliştirilen ve Wise ve Onol (2021) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Yaşlanma Kaygısı Ölçeği" ile ölçülmüştür. Bu ölçeklerin yanı sıra katılımcıların demografik özellikleri ve günlük hayatta yaşlı yetişkinlerle etkileşim sıklığı hakkında bilgiler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen nitel veriler, içerik analizi yöntemi ile; nicel veriler ise betimsel istatistik, parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda 4-6 yaş aralığındaki çocukların olumsuz YİG ve yaşlılık kalıp yargılarına sahip oldukları görülmüştür. Çocukların YİG'i ile cinsiyetinin, yaşının, yaşlı yetişkinlerle etkileşim sıklarının ve ebeveyn görüşlerinin ilişkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan, çocukların yaşlılık kalıp yargıları ile çelişen sınıf görsellerine yönelik görüşlerinin deneysel uygulamadan sonra ölçülen YİG'i ile ilişkili olduğu bulunmuştur.