Yarı kurak ekolojik şartlarda farklı ana materyal üzerinde oluşan toprakların ayrışma oranları ve kütle dengesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZHAN TOPCU
Danışman: Orhan Dengiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toprak oluşumu ile ilgili temel yaklaşımlardan birisi Jeny'nin toprak veya herhangi bir toprak özelliğinin, anamateryal, iklim, bitki örtüsü, topografya ve zamanın bir fonksiyonu olarak ortaya çıktığı şeklindeki yaklaşımdır. Genel hatları ile tutarlı olan yaklaşımın somut sonuçlar üretmesi mümkün değildir. Zira fonksiyonel ifadedeki değişkenlerin bağımsız olarak ölçülmesi ve sayısal olarak denklemin çözümü mümkün olmamaktadır. Bu nedenle toprak oluşumu ile ilgili sebep-sonuç analizlerinde genel olarak belirli çevresel koşullar altında ortaya çıkabilecek toprak özelliklerinin yorumlanması ve doğal koşullarda bu ilişkilerin sebep-sonuç ilişkisi şeklinde ortaya konulup doğrulanması gerekmektedir. Sayısal olarak tanımlanmış belirli toprak oluşum koşulu setleri ile toprak özellikleri ve özelliklede kullanıma uygunluk ve bitki besleme kapasiteleri arasındaki ilişkilerin tanımlanması toprak ve arazi kullanımı ile bitki besleme uygulamaları konularında önemli kolaylıklar ve kaynak tasarrufları sağlayabilecektir. Bu çalışmada, farklı jeolojik ana materyal ve topoğrafya üzerinde oluşmuş toprakların aynı iklim şartında ayrışma oranlarının belirlenmesi ve toprak genesisinin verimlilik üzerine olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında, Afyonkarahisar Sandıklı civarında dağılım gösteren magmatik, metamorfik ve sedimanter anamateryal üzerinde oluşmuş topraklar araştırılmıştır. Bu amaçla çalışma alanındaki toprakların jeo-kimyasal ve fiziko-kimyasal özellikleriyle birlikte primer ve sekonder mineralojisi profil bazlı olarak tespit edilerek, ayrışma-kayıp/kazanım indisleri hesaplanmıştır. Çalışma sonunda, farklı anamateryallerin aynı iklim koşullarında toprak genesisi üzerine olan etkisi ortaya konulmuş, ayrışma-kayıp/kazanım indisleriyle toprak genesisi sayısal olarak ifade edilmiştir. Bu şekilde genesis ile ölçülebilen mineralojik, fizikokimyasal ve verimlilik özellikleri parametrik olarak ilişkilendirilmiştir.