Samsun ilinde açıkta satılan inek sütlerinde somatik hücre sayısının değişimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE KESKİN

Danışman: Savaş Atasever

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Samsun ilinde açıkta satılan inek sütlerinde somatik hücre sayısı (SHS) üzerine etkili bazı faktörlerin saptanması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma materyalini, Nisan 2011-Ocak 2012 arasında üç farklı satış noktasından (İstasyon, Atakum ve Modern Pazar) toplanan çiğ süt örnekleri ve satıcılardan sağlanan anket verileri oluşturmuştur. Doğrudan Mikroskobik Sayım yöntemiyle elde edilen SHS değerleri, homojeniteyi sağlamak için log10 tabanına göre transformasyona tabi tutulmuştur. SHS üzerine sürü büyüklüğü (SB), pazar yeri (PY), işletmenin bulunduğu ilçe (İİ) ve işletme sahibinin eğitim düzeyi (ED)'nin etkisi tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile belirlenirken, SHS değerlerindeki mevsimsel değişimler (M)'in varyans analizinde Kruskal Wallis test yöntemi, gruplar arası farklılıkların tespitinde ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizler SPSS paket programında, 0.05 önem düzeyinde gerçekleştirilmiştir. LogSHS bakımından ED ve SB gruplarında istatistiksel fark bulunmazken, M gruplarına göre yapılan değerlendirmede, yaz ve sonbahar mevsimlerine ait logSCC ortalamaları diğer gruplardan yüksek (P<0.001) bulunmuştur. Bunun yanında logSHS değerleri üzerine PY'nin de istatistiksel olarak etkili olduğu (P<0.05) belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, Samsun ilinde tüketime sunulan açık sütlerin SHS'na bağlı olarak önemli riskleri barındırdığını, bu olumsuzluğun muhafaza ve pazar koşulları üzerinde yoğunlaşarak giderilmesi gerekliliğini açıkça ortaya koymaktadır.