Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE YAZICI
Danışman: Pınar Sökülmez Kaya
Özet:
Amaç: Bu çalışma hemodiyaliz hastaların diyet posası tüketiminin antropometrik ölçümler ve bazı kan bulguları arasındaki ilişkinin incelemek, yaşam kalitesi ve depresyon durumu üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Trabzon Kanuni Eğitim Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde hemodiyalize giren 18-65 yaş arası, 85 diyaliz hastasına Kişisel Bilgiler Formu, Besin Tüketim Kaydı ve Besin Tüketim Sıklığı, Yaşam Kalitesi Ölçeği SF-36 ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanarak yapılmıştır. Analizler SPSS 22 programı kullanılarak yapılmıştır. İstatiksel olarak p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmada yer alan hastaların %58,8'i erkek, %41,2'si kadındır. Hastaların 35'i minimal depresyon, 28'i hafif depresyon ve 22'i orta depresyon düzeyi olarak sınıflanmıştır. Hastaların yaşam kalitesi skorlarında fiziksel fonksiyon 55,2±25,9 puan olarak, fiziksel rol güçlüğü 48,0±46,5 puan olarak, emosyonel rol güçlüğü 55,7±36,5 puan olarak, enerji/canlılık 59,9±9,4 puan olarak, ruhsal sağlık 51,3±10,8 puan olarak, sosyal işlevsellik 70,6±19,6 puan olarak, ağrı 73,2±24,6 puan olarak ve genel sağlık ise 44,6±11,3 puan olarak saptanmıştır. Kadınların enerji/canlılık alt boyut puanı erkeklerin puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Minimal, hafif ve orta depresyon düzeyleri arasında fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, ağrı ve genel sağlık, ruhsal sağlık, emosyonel rol güçlüğü ve sosyal işlevsellik açısından anlamlı farklılık görülmüştür. Posa miktarı 15 g ve üzeri olanların fiziksel rol güçlüğü puanı posa miktarı 15 g altı olanlardan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Posa miktarı ile Beck Depresyon Ölçeği puanı açısından anlamlı farklılıklar görülmemiştir. Posa miktarı 15 g ve üzeri olanların beden kitle indeksi değeri, açlık kan şekeri, ALT ve Ca değeri posa miktarı 15 g altı olanlardan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Sonuç: Doğru ve etkin planlanmış diyet tedavisi ile hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitesi düzeyleri artırılabilir, depresyon düzeyleri azaltılabilir ve yaşam süreleri uzatılabilir. Hemodiyaliz hastaları gibi beslenme durumu izlemi gerektiren hastaların diyetlerine uyumunu sağlamak için diyetisyenler tarafından sıkı takipleri yapılmalıdır. Daha önce posa tüketimi ile yaşam kalitesi ve depresyon durumunu inceleyen çalışmalara rastlanmadığından bu konuyla alakalı daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.