Kara Vâiz'in mevlid'i (Metin-İnceleme)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA DOĞRU

Danışman: Halil İbrahim Haksever

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kelime olarak doğum, doğum yeri ve doğum vakti anlamlarına gelen "mevlid", edebiyatımızda Hz. Peygamber'in, başta doğumu olmak üzere hayatının bazı dönemlerini övgüyle anlatan bir türdür. Yazılan ilk Türkçe mevlidler arasında ismi zikredilen Süleyman Çelebi'nin Vesîletü'n-Necât isimli eseri, herkes tarafından çok beğenilmiş ve kendisinden sonra yazılan mevlidlere ilham kaynağı olmuştur.Mevlidin müstakil bir tür olarak ortaya çıkmasının ardından çok sayıda mevlid kaleme alınmıştır. Bunlardan bir tanesi de araştırmamızın konusu olan Kara Vâiz'in Mevlid'idir. Şimdiye dek bu türle ilgili yapılan çalışmalarda, Kara Vâiz ismiyle zikredilen bir mevlid şairi bulunmamaktadır. Bu nedenle tez, henüz gün ışığına çıkmamış bir mevlid metni olması sebebiyle de önem arz etmektedir.Giriş ve iki bölümden oluşan bu çalışmamızın giriş bölümünde mevlid türü üzerinde durulmuştur. İlk bölümde, müellifin Molla Arap olarak bilinen Muhammed b. Ömer b. Hamza el-Antakî olduğu ihtimalinden hareketle bu kişinin hayatı anlatılmış, eser şekil ve muhteva bakımından incelenmiş ve Vesîletü'n-Necât'la mukayese edilmiştir. İkinci bölümde de Mevlid'in transkripsiyonlu metni verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Mevlid, Kara Vâiz, Hz. Muhammed, Vesîletü'n-Necât, Süleyman Çelebi