Yazma mâni geleneği ve Âşık Gümanî: İmsek Kılıç


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİS ALÇIN

Danışman: Bekir Şişman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Halk ozanlarımız, içinden çıktığı toplumun üzüntülerini ve sevinçlerini şiirlerinde kaleme alarak, topluma adeta bir ayna tutarlar.Anonim halk şiirinin en çok söylenen ve sevilen türlerinden biri de mânilerdir. Kendine özgü bir gelenek içinde söylenen mâniler, bir ucuyla günümüze uzanır. Anadolu coğrafyasında değişik şekillerde adlandırılan mâniler, şekil ve muhteva açısından genel hatlarıyla benzerlikler göstermektedir. Belirli bir gelenek dâhilinde söylenen mâniler, Türk halkının şiir zevkini de en güzel şekilde aksettirmektedir.Mâniler, anonim halk şiirleri olarak bilinmektedir. Bununla beraber asırlardır mâni yazan âşık ve şairler de vardır. Çalışmamızda bu şairlerin mânilerinden örnekler verdik. Bu mâniler de ?yazma mânicilik? başlığı altında incelenmiştir.Âşık Gümanî, Türk Halk Edebiyatı âşıklarından biridir. Şiirlerini sade ve anlaşılır bir dille örmüştür. Şiirlerinde yöresel ifadeler, deyim, atasözü ve söz sanatları kullanarak söyleyiş zenginliği oluşturmuştur. Bu çalışmamızda, mâni türünün genel özellikleri verilecek, arkasından da mâni söyleme geleneği içerisinde Âşık Gümanî'den derlenmiş 2000 adet mâni yer alacaktır.Şiirlerinde değindiği konulara baktığımızda, Gümanî'nin halkın hayatında yer alan hemen hemen her konuya eğildiğini ve şiirlerinde oldukça zengin olarak işlediğini gördük