Doğaltaş elemanları üretim tesisinde oluşan granit tozunun beton katkı maddesi olarak kullanılabilirliği


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RESUL KAZANBAŞ

Danışman: Andaç Akdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Granit, doğal taş olarak yaygın kullanılan bir malzemedir. Bu malzemenin işlenmesi ile ortaya çıkan granit tozu ise genellikle atık olarak atılır. Granit tozunu döngüsel ekonominin gereği olarak geri kazanmak önemlidir. Özellikle yapısı gereği betonda çimento ile birlikte kullanılabilir haldedir. Bu çalışmada; Doğaltaş Elemanları Üretim Tesisine gelen granit bloklarının elmas soket kesme işlemi esnasında oluşan atık granit tozları nemi alınmak suretiyle beton harcının içerisine eklenmiştir. Farklı bileşim oranlarına göre hazırlanan beton kalıpları 7 ve 28 günlük kürlemenin takibinde basınç dayanım testlerine tabi tutulmuştur. Atık granit tozu ile üretilen çevre dostu betonların karışım hesabında kullanılan atık granit tozu miktarı, ağırlıkça toplam karışım içerisine 10 kg/m3, 20 kg/m3, 30 kg/m3, 40 kg/m3 olacak şekilde çimento ile yer değiştirilerek eklenmiştir. Üretilen betonların çimento oranları sırasıyla 320 kg/m3, 310 kg/m3, 300 kg/m3, 290 kg/m3 ve 280 kg/m3'tür. Çimento oranındaki azalma miktarı kadar etüvde kurutulmuş atık granit tozu eklemesi yapılmıştır. Agrega granülometrileri %65 İnce-%35 İri, %55 İnce-%45 İri ve %45 İnce-%55 İri olarak kullanılmıştır. Betonun işlenebilirlik ve dayanım üzerine çökme, yaş birim hacim ağırlık, kuru birim hacim ağırlık, kürleme ve basınç dayanım parametreleri belirlenmiştir. Atık granit tozları % 0.79, % 1.19 ve % 1,58 oranlarında çimento harcına eklenmiştir. Sabit agrega ve su içeriğine göre, granit tozunun % 0,40 ve çimento miktarının % 12,26 olarak belirlendiği uygun değer deney sonuçlarına göre en yüksek basınç dayanım değerleri olan 62,13 MPa (7 günlük) ve 67,50 MPa (28 günlük) olarak elde edilmiştir. Buna göre; belli oranların altına ve üstünde olmamak kaydıyla granit tozunun çimento ile orantılı olarak kullanımı sonuçları olumlu çıkmıştır. Gerek atık granitin geri kazanılması gerekse çimento hammadde maliyetlerinin düşürülmesi açısından değerlendirildiğinde çalışma döngüsel ekonomiye katkı sağlayacak sonuçlara ulaşmıştır.