GERİATRİK ONKOLOJİ HASTALARINDA DİNİ İNANÇ VE MANEVİYATIN HASTALIĞA UYUM ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Duygu Yavuz
Danışman: Zeliha Koç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, geriatrik onkoloji hastalarında dini inanç ve maneviyatın hastalığa uyum üzerine etkisini belirlemek amacıyla kesitsel ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak yürütüldü. Materyal ve Metot: Araştırmanın örneklemini 31.01.2019-30.07.2020 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi onkoloji ve hematoloji kliniklerinde yatarak tedavi görmekte olan 261 hasta oluşturdu. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan hasta tanıtıcı bilgi formu, Kansere Tepki Tarzı Ölçeği (KTTÖ), Ok-Dini Tutum Ölçeği, FACIT-SP Spiritüel İyilik Hali Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde KolmogorovSmirnov testi, çoklu lineer regresyon analizi, Pearson ve Spearman's rho korelasyon katsayısı, Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanıldı. Ok Dini Tutum Ölçeği ve FACIT-SP Spiritüel İyilik Hali Ölçeği puanlarının, KTTÖ puanlarına etkisi yol analizi ile incelendi. Çoklu karşılaştırmalar yapılırken Dunn testinden yararlanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların %75,5'inin 65-74 yaş grubunda yer aldığı, hastaların %24,1'ine meme kanseri tanısı konulduğu, %38,3'ünün hastalığın 2. klinik evresinde olduğu, tıbbi uygulamalar dışında şifa aramak için %80.4'ünün dua ettiği ve %45,0'ının namaz kıldığı saptandı. Ok Dini Tutum Ölçeği ile KTTÖ Mücadeleci Ruh alt boyutu (β=0,154; p=0,009), Çaresizlik/ Ümitsizlik alt boyutu (β=-0,413; p<0,001), Endişeli Bekleyiş alt boyutu (β=0,231; p<0.001) arasındaki yol katsayısı istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Ok Dini Tutum Ölçeği ile KTTÖ Kadercilik alt boyutu (β=0,069; p=0,403) ve İnkar/Kaçınma alt boyutu (β=-0,178; p=0,102) arasındaki yol katsayısının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü. FACIT SP Spiritüel İyilik Hali Ölçeği ile KTTÖ Mücadeleci Ruh alt boyutu (β=0,028; p<0,001), Çaresizlik/ Ümitsizlik alt boyutu (β=-0,04; p<0,001), Endişeli Bekleyiş alt boyutu (β=0,024; p<0,001), Kadercilik alt boyutu (β=-0,023; p<0,001) ve İnkar/Kaçınma alt boyutu (β=- 0,026; p<0,001) arasındaki yol katsayısının istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. Sonuç: Hastaların dini tutumlarının hastalıkla ilgili mücadeleci ruhlarını ve endişeli bekleyişlerini artırdığı, çaresizlik/ümitsizliklerini azalttığı, buna karşın kadercilik ile inkar ve kaçınma yaklaşımlarını etkilemediği söylenebilir. Anahtar Sözcükler: Dini inanç, Geriatri, Hastalığa uyum, Onkoloji, Spiritüalite