Nihai gerçekliğin tezahürü olarak Maitreya Buda


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEVLÜDE KÖROĞLU

Danışman: MAHMUT AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Budizm tarihinde Maitreya Buda, genellikle şimdiki durumu bir bodhisattva olarak görülen ve geleceğin Budası olarak kabul edilen bir figürdür. Maitreya, Sakyamuni Buda'nın halefidir ve onun öğretilerini/dharmayı sürdürecek ve tüm varlıkları nirvanaya ulaştıracak olan kişidir. Pali Kanon'a göre kalpanın/dönemin beş dünyevi Buda'sının sonuncusudur. Maitreya şu anda Tusita adı verilen göksel cennette yaşamaktadır ve orada yaşayan diğer göksel varlıklara dharmayı anlatmaktadır. Bu sebeple Budizm'in başlangıcından itibaren Tusita Cenneti'nde doğmak ve orada Maitreya'yı görmek veya onun yeryüzüne iniş zamanında onun yanında olmak, Budistler için bir hedef hâline gelmiştir. Maitreya'nın ana rolü, öğretinin tamamen unutulduğu bir dönemde gerçekliği yeniden tesis etmek amacıyla gelecek olmasıdır. Maitreya Buda, Budizm tarihindeki en temel rolüyle, Nihai Gerçekliğin ortaya çıkışını temsil etmektedir. Bu bağlamda, bu araştırmada Maitreya'nın Budizm tarihi boyunca nasıl ortaya çıktığı ve Nihai Gerçeklik olarak nasıl kabul edildiği incelenecektir. Diğer bir ifadeyle her şeyin sonunda ortaya çıkacak olan nihai anlam veya ulaşılmak istenen nihai hedef olarak Maitreya ele alınacaktır. Bu araştırma, Maitreya'nın Budist geleneğindeki konumunun ve öneminin tespit edilmesini, onun Nihai Gerçeklik olarak nasıl tezahür ettiğinin ortaya konulmasını amaçlamaktadır. Ayrıca Maitreya Buda'nın Budistler tarafından nasıl anlaşıldığına, nasıl deneyimlendiğine ve Budistlerin hayatlarına nasıl etki ettiğine odaklanmaktadır. Maitreya fenomeninin özüne, anlamına ve gerçekliğine ulaşmayı hedeflemektedir. Bu araştırmada, Maitreya'nın Budistler için nasıl bir anlam ifade ettiği fenomenolojik/olgubilimsel bir yaklaşımla ele alınmıştır. Budistlerin Maitreya'yı nasıl tecrübe ettikleri hakkında tarihsel olaylar, deneyimler, algılar, kavramlar ve durumlar üzerinden tanımlamalar ve betimlemeler yapılmıştır. Bu betimlemeler, çeşitli açıklama ve analizlerle birlikte kullanılarak Maitreya fenomeninin özüne odaklanılmıştır. Maitreya'nın fenomenolojik analizi, Budist toplulukların inanç sistemlerini, deneyimlerini ve öğretilerini anlamak için önemli bir perspektif sunmaktadır.