Ünye'ye Türk yerleşiminin tarihi gelişimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUKİYE SATAN SÖNMEZ

Danışman: İbrahim Tellioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ünye günümüzde Ordu'nun ilçeleri arasında yer alır. Tarih boyunca pek çok medeniyete ve topluluğa ev sahipliği yapmış bir yerdir. Bu topluluklardan birisi de Türklerdir. Yaptığımız yüksek lisans tez çalışmasının amacı, Ünye'ye tarih öncesi çağlardan itibaren yerleşen topluluklar içerisinde Türklerin yerini ortaya koyabilmektir. Bu tez vasıtasıyla Ünye'deki Türk varlığının tarihi derinliğini kronolojik olarak değerlendirmeye çalıştık. Böylece yaygın tarih görüşünde bölgeye Türk iskânını Selçuklulardan ya da Osmanlılardan başlatan anlayışın gerçekliği sorgulanacaktır. Tezimizin içeriğinin belirlenmesinde Ünye ve çevresiyle alakalı yazılı kaynaklar, arkeolojik malzemeler ve bölge tarihi üzerine yazılmış araştırma eserleri kullanılmıştır. Ünye'de tarih devrinde bahsi geçen bilinen ilk topluluk Gaşkalardır. Onların ardından Kimmer ve İskitler bölgeye yerleşmiştir. Bu iki topluluğun Orta Asya ve Türklükle bağlantıları bölgedeki Türk yerleşiminin tarihi açısından dönüm noktasıdır. Böylece MÖ. 8. yüzyıldan itibaren Ünye'ye Türk yerleşimi başlatılabilir. Haliyle yaygın tarih görüşünün de çok fazla temeli olmadığı anlaşılır. Anadolu'nun fethi ile beraber başlayan yoğun Türk göçü ile Ünye'ye Türk yerleşimi yeniden başlamıştır. Bu yeni dönemle birlikte sırasıyla Danişmendliler, Türkiye Selçukluları, Canik Beylikleri ve Osmanlı Devleti Ünye'ye hâkim olmuştur. Osmanlı yönetiminin son dönemlerinde gerçekleşen göç hareketleri, Ünye ve çevresinin günümüz ulaşan nüfus yapısını ortaya çıkarmıştır.