Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANIL DAĞDEMİR
Danışman: Özgür Özaydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Tarihte birçok Merkantilist ülke dış ticarette korumacı politikalar uygulayarak dış ticaretten kazanç sağlama amacı hedeflemişler ancak liberalleşme ile birlikte özellikle İkinci Dünya Savaşı ve Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'ndan sonra, gümrük tarifeleri günümüze kadar düşme eğilimi göstermiştir. Literatürde serbest ticareti savunan görüşlerin yanı sıra korumacı politikaları savunan görüşler de mevcuttur. Tartışmalara katkı niteliği amaçlanarak, kişi başı dış ticaret, genel tarife, kişi başı reel gelir, istihdam ve reel efektif döviz kuru değişkenleri kullanılmış, gelişmekte olan ülkeler arasından 17 ülke seçilerek, 1996-2019 dönemine ilişkin yıllık veriler kullanılarak gümrük tarifelerinin dış ticaret üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, kişi başı dış ticaret ile reel efektif döviz kuru arasında, kişi başı dış ticaret ile kişi başı reel gelir arasında, genel tarife ile kişi başı reel gelir arasında, reel efektif döviz kuru ile istihdam arasında, reel efektif döviz kuru ile kişi başı reel gelir arasında ve istihdam ile kişi başı reel gelir arasında kısa dönemli karşılıklı nedensellik ilişkileri olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yine kısa dönemde, genel tarife ile kişi başı dış ticaret arasında genel tarifeden kişi başı dış ticarete doğru, genel tarife ile reel efektif döviz kuru arasında reel efektif döviz kurundan genel tarifeye doğru, genel tarife ile istihdam arasında tarifeden istihdama doğru, kişi başı dış ticaret ile istihdam arasında kişi başı dış ticaretten istihdama doğru tek yönlü nedensellik ilişkileri olduğu tespit edilmiştir. Son olarak değişkenler arasında uzun dönemli ilişkileri gösteren katsayı tahminlerinin araştırıldığı AMG tahmini sonuçlarına göre, tarifelerin %1 değişmesi durumunda kişi başı dış ticaret ters yönde %0,16 oranında, reel efektif döviz kurunun %1 değişmesi durumunda kişi başı dış ticaret ters yönde %0,66 oranında, istihdamın %1 değişmesi durumunda kişi başı dış ticaret ters yönde %0,70 oranında, kişi başı reel gelirin %1 değişmesi durumunda kişi başı dış ticaret aynı yönde %1,78 oranında, değişeceği bulgularına rastlanılmıştır.