Topraklarda potasyum fiksasyonunun strüktürel gelişime etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİH DEMİRKAYA

Danışman: Coşkun Gülser

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, kil, tın ve tınlı kum bünyeli toprakların potasyum fiksasyonun kapasiteleri Langmuir ve Freundlich izotermleri ile belirlenmiş, potasyumun agregat stabilitesi üzerine etkisi ve izoterm katsayıları ile toprak özellikleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Düşük K konsantrasyon içeriğine sahip başlangıç çözeltisindeki K iyonları topraklarda daha az adsorbe olmuş, fakat başlangıç çözeltisindeki K konsantrasyonu arttıkça adsorbe olan K miktarı da artmıştır. Kil bünyeli toprağın yüksek K konantrasyonlarında, K2SO4 çözeltisindeki K'u KCl çözeltisindeki K'a göre daha fazla adsorpladığı belirlenmiştir. Langmuir ve Freundlich izotermleri ile ifade edilen K adsorpsiyon kapasiteleri topraklarda kil > tın > tınlı kum olarak sıralanmıştır. Toprakların düşük başlangıç çözelti konsantrasyonlarında her iki izotermin kullanılmasıyla hesaplanan K adsorpsiyon değerlerinin deneysel veriler ile daha iyi uyum göstermiştir. Başlangıç çözeltisinin K konsantrasyonunu arttıkça Freundlich izotermi ile hesaplanan K adsorpsiyon değerlerinin Langmuir izotermine göre deneysel verilerle daha iyi uyum gösterdiği belirlenmiştir. Agregat stabilite değerleri çeşme suyu ile yapılan ölçümlerde en yüksek, saf su ile yapılan ölçümlerde en düşük bulunmuştur. Agregat stabilitesinin ölçümünde KCl çözeltisinin kullanılması, toprakların agregat stabilitesi değerlerini artırmıştır. Agregat stabilitesi değerleri toprakların potasyum adsorpsiyon izoterm katsayılarından b ve Kf ile çok önemli düzeyde pozitif ilişkiler vermiştir. Toprakların K adsorpsiyon kapasitesi arttıkça, agregat stabiliteleri de artmıştır. Agregat stabilitesi değerleri, toprakların K adsorpsiyon kapasitesini ifade eden b ve Kf izoterm katsayıları kil, organik madde, KDK, değişebilir K, Ca ve Mg değerleri ile çok önemli pozitif, kum, pH ve kireç içerikleri ile çok önemli negatif ilişkiler vermiştir. Toprakların agregat stabilitesi değerleri, Langmuir ve Freundlich izotermlerinin adsorpsiyon katsayılarının artışıyla artmıştır. Anahtar kelimeler: Potasyum, Langmuir, Freundlich, agregat stabilitesi, adsorpsiyon.