Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERCAN ÇINAR
Danışman: İbrahim Halil Türker
Özet:
Öğrencilerin okul öncesi ve
ilkokul öğrenimleri sürecinde sanat eğitimini görsel sanatlar öğretmeninden
almamış olmaları erken yaşlarda kazanabilecekleri görme ve biçimlendirme
becerilerini yeteri kadar edinememelerine zemin oluşturabilmektedir. Erken
yaşlarda yeteri kadar sanatsal ve teknik bilgi edinemeyen çocukların ortaokul
çağlarında daha çok ezberlenmiş kalıp çizimler ile yaratıcılıktan uzak bir
sanat eğitimi süreci geçirdikleri gözlemlenmiştir. Bu gözlem neticesinde,
öğrenci çizimlerinin geliştirilmesi ve sürecin izlenmesi amacıyla;
-Gördüklerini algılama becerilerinin
geliştirilmesi,
-Oran orantının öğretilmesi,
-Üç boyutlu görüntünün doğru bir
şekilde çizimlerinin öğretilmesi,
-Kalıplaşmış imgelerin farklı bakış
açıları, doğru orantı ve görünüşleriyle çiziminin öğretilmesi hedeflenmiştir.
Bu hedefler doğrultusunda konuya
en uygun araştırma modeli olan eylem araştırması uygulanmıştır. Öncesinde
literatür taraması yapılmış ve öğrenci tutumları izlenmiştir. Bu araştırmada
eylem araştırması, Şehit Ferhan Hasovalı Ortaokulu 5. Sınıf öğrencilerinden
oluşan gönüllü 25 öğrenciyle yapılmıştır. Çalışma uygulama öncesi, uygulama
sırası ve uygulama son aşaması şeklinde on hafta boyunca uygulanmış,
araştırmacı günlükleri ve öğrenci değerlendirme formlarıyla verilerin
toplanması sağlanmıştır.
Uygulama öncesinde, öğrencilere hiçbir bilgi verilmeden
belirlenen konu doğrultusunda çizimlerin yapılması sağlanmıştır. Çizimler
incelenerek ağaç, ev, insan, masa, bulut, güneş ve dağ imge çizimleri kalıp
imge çizimler olarak belirlenmiş ve uygulamanın şeklini belirlemiştir.
Belirlenen imgeler haftalara yayılarak teker teker konu edilmiştir. Her
uygulamada seçilen imgenin çizimi önce müdahale edilmeden yaptırılmış, anlatım
ve bilgilendirmeler yapıldıktan sonra tekrar çizimleri yaptırılmıştır. Seçilen
her imge bir hafta bazen de iki hafta olacak şekilde uygulanmıştır. Uygulamada;
öğretmen anlatmadan önce yapılan çizimler ve öğretmen anlattıktan sonra yapılan
çizimler karşılaştırılmış ve öğrenci değerlendirme formları da incelenerek
değerlendirilmiştir. 8, 9 ve 10. haftada, ilk uygulamada ele alınan konu tekrar
uygulanmıştır. İlk uygulama ve son uygulama çalışmaları karşılaştırılarak
beklenen gelişme ve değişmenin olup olmadığı incelenmiş ve yorumlanmıştır.
Eylem araştırmasının sonucunda
öğrencilerin daha istekli çalışmalar yaptıkları, derse karşı öğrenilmiş
çaresizliklerinden kurtulmaya başladıkları, kalıp çizimlerden sıyrılarak farklı
bakış açılarıyla resim yaptıkları gözlemlenmiştir. Öğrencilerin yapabildiklerini,
çizebildiklerini görmeleri ve başarma duygusunu yaşayabilmelerinde Görsel
Sanatlar öğretmeninin etkili olduğu gözlemlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: İmge Çizim, Kalıp İmge, Sanat Eğitimi, Görsel Sanatlar