Artvin'in kültürel tarihinde Türk izleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR GÜVEN

Danışman: İbrahim Tellioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğu Karadeniz Bölgesi tarih boyunca farklı toplumların ve kültürlerin etkisi altında kalmış bir bölgedir. Anadolu'nun Kafkasya noktasıyla buluştuğu coğrafyada yer alan Artvin de stratejik açıdan önemli bir konumdadır. Göç güzergâhı üzerinde bulunması ve tabii yolların kesiştiği mevkide olması nedeniyle asırlardır farklı milletlerin egemenliği altında kalmıştır. Özellikle Türk kültürlü halkların uğrak noktası olan bu coğrafya, tabii olarak zengin bir birikimi bünyesinde barındırır. Çalışmamızda tespit edebildiğimiz kadarıyla Oğuz ve Kıpçak topluluklarının inanç sistemi, yörenin halk kültüründe ve inanışlarında etkin olmuştur. Bunu ortaya koyarken de bölgede bulunan birtakım maddi kalıntılar, ağız yapısı, insan hayatının önemli safhaları olan doğum, evlenme ve ölüm ile ilgili kadim Türklerin inanışları, halk bilimi, halk kültüründen yararlanılmıştır. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda Artvin'in kültürel dokusuna dair bulguların yetersiz olduğu açıktır. Siyasî açıdan doyurucu bazı bilgiler olsa da kültürel boşluk göze çarpmaktadır. Elde edilen veriler ışığında, değişik kavimlere ev sahipliği yapması farklı kültürleri benimseyip günümüze kadar getirmesi, Artvin'in kültürel tarihini zenginleştirmiştir. Katmanlaşmanın derin ve çeşitliliğin yoğun olduğu halk kültürü, çok farklı coğrafyalara yayılan Türklerle benzerlik göstermektedir. Yakın zamanda keşfedilen bazı arkeolojik kalıntılar, duvar resimleri gibi bulgular da belirtmek istediğimiz bu izleri kanıtlar niteliktedir. Karadeniz'in kuzeyinden gelen eski Türk kavimleri, coğrafi şartlardan dolayı Çoruh havzasına yerleşmişlerdir. Bu vesileyle de kültürümüzün mazisini eski çağlara kadar uzatmak ve o dönemlerde aramak doğru bir yaklaşım olacaktır. Tarihsel süreç içerisinde Artvin tarihini incelerken, Anadolu'nun Kafkasya ile bütünleştiği bölgenin tarihi anlatımı içinde irdelenmesi gerekir. Artvin'in tarihi, içinde yer aldığı bölge tarihini bir parçasıdır. Bu durum göz önüne alınarak konu izah edilmeye çalışılmıştır. Bölgedeki Türk varlığının tarihi derinliği ortaya çıkarılmış, kadim Türklerden kalma izler belirlenmiştir.