FARKLI FARE VE SIÇAN SOYLARINDA (BALB-C MICE- CD-1 MICE- C57BL6 MICE- WISTAR ALBINO RAT- SPRAGUE DAWLEY RAT- WAG/RIJ RAT) CRANIUM'UN KARŞILAŞTIRMALI MAKROSKOBİK VE MORFOMETRİK ANALİZİ


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Anatomi (veteriner) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU KÜÇÜK AĞAÇ

Danışman: Burcu Onuk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cranium'un morfolojisi hayvan türleri arasında farklılıklar gösterdiği için geçmişten günümüze çok sayıda araştırmaya konu olmaktadır. Yapılan bu çalışma ile üç farklı rat (Spague Dawley, Wistar Albino, Wig/Rij ) ve fare soyunda (Balb-c, C57bl/6, CD-1) cranium'un makroanatomik ve morfometrik açıdan incelenmesi amaçlandı. Her türden 8'er dişi ve erkek olmak üzere toplam 96 cranium kullanılarak yapılan bu çalışmada, 36 parametreden ölçümler alındı. Soylar ve cinsiyetler arasındaki benzerlik ve farklılıklar istatistiksel analizlerle ortaya kondu. Craniumu oluşturan kemikler steromikroskop altında incelendi. Bilgisayarlı tomografi görüntüleri alınan hayvanların craniumları modellendi. Çalışma sonunda soylar için spesifik makroanatomik yapılar farelerden Balb-c'de proc. jugularis, linea temporalis, proc. angularis ve tuberculum masseterica; C57bl/6 'da linea temporalis ve CD-1'de os parietale ile neurocranium/viscerocranium oranı ratlardan Sprague Dawley'de protuberantia occipitalis externa, crista nuchae ve linea temporalis; Wistar Albino'da proc. jugularis; Wig/Rij'da proc. jugularis, os parietale, os frontale, linea temporalis, for. incisivum, proc. angularis ve tuberculum masseterica olarak saptandı. Spesifik ölçüm parametreleri ise farelerden Balb-c için bullasız beyin kapsülü uzunluğu, zygomatik genişlik, for. incisivum uzunluğu, bulla tympanica genişliği, diestema uzunluğu, nasal uzunluk, max. pterygoid genişlik, proc. coronoideus yüksekliği; CD-1 için yüz bölgesi uzunluğu, occipital genişlik, beyin kapsülü genişliği, bullalı beyin kapsülü uzunluğu, mandibula uzunluğu, M3 taç uzunluğu alt; C57bl/6 için ise condylobasal uzunluk, damak uzunluğu, occipitonasal uzunluk, beyin kapsülü uzunluğu, condylonasal uzunluk ve bazal uzunluk, ratlardan Sprague Dawley için min. pterygoid genişlik ve M2 taç uzunluğu üst; Wistar Albino için rostrum genişliği ve bulla tympanica genişliği; Wig/Rij için frontal ve parietal sutur uzunluğu, interparietal hat uzunluğu, for. magnum genişliği, occipital genişlik, beyin kapsülü genişliği, bulla tympanica uzunluğu, proc. coronoideus yüksekliği, üst molar alveolların uzunluğu, üst ve alt M3 taç uzunluğu olarak saptandı. Bu ayırt edici parametrelere bakılarak soy tayini yapılabileceği sonucuna varıldı. Ayrıca bu çalışma ile ilk kez os jugale'nin makroanatomik yapısı ve morfometrik verileri elde edilerek literatüre kazandırıldı.