Ağ optimizasyonu modelleri: Python ile uygulamalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstatistik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAGUL OVLYAKULYYEVA
Danışman: Talat Şenel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ağ, bir noktalar kümesini ve bu noktaları ikili olarak bağlayan çizgiler kümesini içerir. Ağlar, değişik ortamlarda ve çeşitli şekillerde ortaya çıkabilirler. Günümüzün rekabetçi iş ortamında, firmaların sınırlı kaynaklarını en verimli şekilde kullanmaları giderek daha da önem kazanmaktadır. Bu durum genellikle karar verme süreçlerinde karı maksimize etmek ya da maliyetleri minimize etmek amacıyla ortaya çıkar. Gemi, bina, uçak, araç yapımı; en kısa yol, kablo, hat, boru döşeme gibi problemler, ağ modellerine dönüştürülerek çözülebilecek türden modellere örnektir. Bu tür problemler doğrusal programlama kullanılarak da çözülebilir, ancak ağ modelleriyle çözüm sağlamak genellikle daha etkilidir. Ağ optimizasyonu modelleri, en düşük maliyetli akış problemi, en kısa yol problemi, maksimum akış problemi, ulaştırma problemi, atama problemi, kapsayan ağaç problemi ve CPM/PERT modelleri şeklinde sınıflandırılmaktadır. Optimizasyon modellerinin temel amacı, katılımcılara gerçek hayatta matematiksel modellemeye dayalı uygulamalar yapabilme becerisi kazandırmak için yöneylem araştırması tekniklerini kullanmaktır. Bu bağlamda, ulaştırma ve lojistik problemleri gibi yöneylem araştırması tekniklerinin bir parçası olan konular genellikle ağ akış problemleri olarak sınıflandırılmaktadır ve incelenmektedir. Bu çalışmanın "Literatür Araştırması" bölümünde literatürde yer alan ilgili çalışmalar özetlenmektedir. Sonraki bölüm olan "Materyal ve Metot" bölümünde tez kapsamında önerilen yaklaşımlar, kullanılan model ve algoritmalar açıklanmakta, takip eden "Uygulama ve Bulgular" bölümünde ise önerilen yaklaşımların uygulanmasıyla elde edilen sonuçlar sunulmaktadır. Son kısımda yer alan "Sonuç ve Öneriler" bölümü tez çalışmasının genel bir değerlendirmesini sunmaktadır. Bu çalışmada Ağ optimizasyonu modelleri incelenip, bunların değişik alanlarda uygulanabilirliği hakkında bilgiler verilecektir. Ayrıca ağ optimizasyonu konusunda literatürde mevcut olan çok sayıda uygulama ele alınmıştır. Bu uygulamalar, PYTHON programlama dili kullanılarak da çözümlenmiş ve sonuçlar karşılaştırılarak önerilerde bulunulmuştur.