Fare (Balb/c mice) ve sıçan (wistar albino rat)'da artıculatıo genus'un karşılaştırılmalı morfolojik incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Anatomi (veteriner) Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFA YEKELER
Danışman: Burcu Onuk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Composite ve incongrent bir eklem olan diz eklemi vücuttaki konumu nedeniyle travmalara açık ve korunmasız bir eklemdir. Eklem içerisinde ligamentlere ve meniscuslere sahip olması nedeniyle diğer eklemlerden karmaşık bir yapı sergiler. Bölgenin yapısı farklı hayvan türlerinde morfolojik ve görüntüleme teknikleri gibi yöntemlerle ortaya konulsa da hala konu ile ilgili eksik kısımlar bulunmaktadır. Altışar adet erişkin fare (Balb/c mice) ve sıçan (wistar albino rat)'ın kullanıldığı bu tez çalışmasında articulatio genus'un karşılaştırmalı morfolojik incelemesinin yapılarak literatür eksiklerinin giderilmesi amaçlandı. Çalışmada kullanılan kadavralardan kemik elde etmek için maserasyon işleminde dermestes böceklerinden yararlanıldı. Temizlenmiş kemikler stereomikroskop altında incelendi. Eklemin proksimal'inde bulunan femur'dan 9, distal'inde yer alan tibia'dan 5 ve patella'dan 3 farklı noktadan ölçümler yapıldı. Eklemin içerisinde bulunan meniscuslerin yapısının belirlenmesi amacıyla histolojik incelemeler yapıldı. Sıçan ve farenin diz ekleminin genel morfolojik yapısının birbirine benzer olduğu görüldü. Sıçanda insana benzer şekilde trochlea ossis femoris'i yanlardan sınırlayan labium laterale labium mediale'ye göre daha proksimal'den başlarken farede bu yapılar diğer evcil memelilere benzer olarak aynı mesafeden başlamaktaydı. Literatürde bu türlerde rastlanmayan patellar oluğun genişliği sıçanda 2,09±0,22 mm, farede ise 0,75±0,09 mm olarak ölçüldü. Cartilago suprapatellaris sıçanda oval şekilli bir kıkırdak iken farede ön ucu daha sivri üçgen şeklindeydi. Meniscuslerin şekli sıçanda ve farede farklıydı. Sıçanda her iki meniscus de "C" harfi şeklindeydi. Fakat lateral meniscus insandakinin tersi olarak daha geniş yapıdaydı. Farede meniscuslerin şekli diğer memelilerde bildirilenden farklıydı. Meniscus lateralis tek parçalı iken Meniscus medialis iki parçalı melek kanadı görünümündeydi. Her iki türde de meniscus içerisinde kemik dokuya rastlanıldı. Femur'un condylus distalis'inde yer alan fabella'nın sayısı ve şekli sıçanda genel olarak köpeğe benzese de medial fabella'nın yuvarlak olması ve popliteal fabella'nın konumu farklılık oluşturdu. Farede saptanan iki fabella da yaklaşık olarak aynı boyuttaydı ve şekil olarak şapkaya benzemekteydi. Bu çalışma ile elde edilen verilerin anatomi literatürüne ve diz eklemi problemlerinin teşhis ve tedavisi ile ilgili yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmüştür.