Koklear implant cerrahisi sırasında yuvarlak pencere görünürlüğünü tahmin etmede radyolojik ölçümlerin etkisi – retrospektif kohort çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKŞAH AYTEKİN
Danışman: Esra Kavaz Uştu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, koklear implantasyon cerrahisi sırasında yuvarlak pencere membranı görünürlüğünü, yüksek çözünürlüklü temporal bilgisayarlı tomografi (BT) ölçümleri ile tahmin etmeye çalışmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'nde, Ocak 2019 ile Mart 2023 arasında aynı cerrah tarafından koklear implantasyon operasyonu geçirmiş 41 hasta ve 52 koklear implantasyon vakası dahil edildi. Vakalar retrospektif olarak incelendi. Tüm vakaların yuvarlak pencere membran görünürlükleri, 'St.Thomas Hastanesi Klasifikasyonu' esas alınarak, deneyimli iki koklear implant cerrahı tarafından operasyona ait yüksek çözünürlüklü video kayıtları iki hafta ara ile izlenerek sınıflandı. Yuvarlak pencerenin daha görünür olduğu Tip I ve Tip IIa vakalar Grup 1'e dahil edildi. Yuvarlak pencerenin daha az görünür olduğu Tip IIb ve Tip III vakalar ise Grup 2 olarak sınıflandı. Tüm vakaların yüksek çözünürlüklü Temporal BT görüntüleri, digital imaging and communications in medicine, formatında, osirix MD bilgisayar programına aktarıldı. Nörootoloji alanında deneyimli bir radyolog tarafından, iki hafta ara ile 6 farklı radyolojik ölçüm yapıldı ve ölçümlerin ortalaması nihai sonuç olarak çalışmada kullanıldı. Yapılan ölçümler sırası ile, dış kulak yolu açısı, koklear bazal dönüş orta hat açısı, fasiyal reses genişliği, fasiyal sinir lokalizasyonu, yuvarlak pencere niş açısı ve modifiye fasiyal reses mesafesi idi. Tüm bu ölçümler her iki grup arasında karşılaştırıldı. İstatistiki olarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 41 hasta, 52 ameliyat edilen kulak dahil edildi. Grup 1'de 23 (%44.2) vaka yer alırken, Grup 2'de 29 (%55.8) vaka yer almıştır. Grup 1'de yer alan vakaların ortalama yaş değeri 8.17 iken, ortanca yaş değeri 4'dü. Grup 2'de yer alan vakaların ortalama yaş değeri 15.33 iken, ortanca yaş değeri 4'dü. Çalışmaya dahil edilen toplam vaka 52 adet olup, 29'u (%55.8) erkek, 23'ü (%44.2) kadınlara ait kulaktı. Grup 1'de yer alan 23 vakanın 15'i erkek (%65.2), 8'i (%34.8) ise kadınlara ait kulaktı. Grup 2'de yer alan 29 vakanın 14'ü (%48.2) erkek, 15'i (%51.8) ise kadınlara ait kulaktı. Opere edilen 52 kulağın 26 tanesi sağ kulak, 26 tanesi ise sol kulak idi. Grup 1'de yer alan vakaların 14'ü (%60.8) sağ kulak, 9'u (%39.2) ise sol kulaktı. Grup 2'de yer alan vakaların 12'si (%41.3) sağ kulak, 17'si (%58.7) ise sol kulaktı. Gruplar arasında yaş, cinsiyet ve opere edilen kulak tarafı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. (p=0.259, p=0.347, p=0.264, sırasıyla) Yaptığımız Multivariate Analysys of Varience (MANOVA) analizine göre, 1. ölçüm olan dış kulak yolu açısı, Grup 1'de ortalama 13.32 ± 1.61° olarak bulunurken, Grup 2'de ortalama 14.23 ± 2.01° olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0.07). 2. ölçüm olan koklear bazal dönüş orta hat açısı, Grup 1'de ortalama 62.78 ± 2.98° iken, Grup 2'de ortalama 61.48 ± 2.84° olarak bulunmuştur. Bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0.167). 3. ölçüm olan fasiyal reses genişliği, Grup 1'de ortalama değer 0.46 ± 0.07 cm iken, Grup 2'de ortalama değer 0.45 ± 0.06 cm olarak bulunmuştur. Bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0.649). 4. ölçüm olan fasiyal sinir lokalizasyonu, her iki grupta da ortalama 0.12 ± 0.02 cm olarak ölçüldü. Bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0.801). 5. ölçüm olan yuvarlak pencere niş açısı, Grup 1'de ortalama 29.49 ± 2.78° iken, Grup 2'de ortalama açı, 27.38± 3.76° olarak hesaplanmıştır. 5. ölçüm açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p=0.045). 6. ölçüm olan modifiye edilmiş fasiyal reses mesafesi, Grup 1'de ortalama 0.35 ± 0.05 cm iken, Grup 2'de ortalama 0.31 ± 0.08 cm olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0.066). Yaptığımız lojistik regresyon analizine göre, 2. ölçüm olan koklear bazal dönüş orta hat açısı ile, 6. ölçüm olan modifiye edilmiş fasiyal reses mesafesindeki birim değer değişimlerinin, 2. grup olan yuvarlak pencere membran görünürlüğü sınırlı olan gruba geçişte etkili olabileceği hesaplanmıştır. 2. ölçümdeki bir birimlik azalma 2. gruba geçiş riskini 2.94 kat artırmaktadır (p=0.038). 6. ölçümdeki bir birimlik artış 2. gruba geçiş riskini 41.67 kat artırmaktadır (p=0.029). Bu ölçümleri değerlendirerek yaptığımız Reciever Operating Characteristic (ROC) eğrisi analizinde 2. ölçüm için elde edilen değer istatistiksel olarak anlamsız bulundu (p=0.148). ROC eğrisi analizinde 6. ölçüm için elde edilen değer ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.023). Sonuç: Koklear implantasyon cerrahisinde posterior timpanotomi sonrası, yuvarlak pencere membranı yolu ile elektrotların kokleaya yerleştirildiği metodun en atravmatik ve rezidüel işitmeyi en iyi koruyan yöntem olduğu yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Bazı durumlarda yuvarlak pencere membranının operasyon sırasında gözlenmesi zorlaşmaktadır. Bu durumların tahmini için birtakım BT ölçümleri öneriyoruz. Daha önceki çalışmalarda tanımlanan, radyolojik olarak ölçülen yuvarlak pencere niş açısı ve modifiye fasiyal reses mesafesinin, cerrahi sırasındaki yuvarlak pencere membran görünürlüğü ile ilişkili olabileceğini saptadık. Ancak bu konuda daha geniş hasta grupları ile yapılan daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu açıktır. Anahtar Kelimeler: Koklear İmplant, Yuvarlak Pencere Membran Görünürlüğü, St.Thomas Hastanesi Klasifikasyonu, İnce Kesitli Bilgisayarlı Tomografi, Fasiyal Reses, Kokleostomi, Posterior Timpanotomi, Yuvarlak Pencere Niş Açısı, Modifiye Edilmiş Fasiyal Reses Mesafesi.