Beslenme problemi olan çocuklarda anne-bebek etkileşiminin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE GÜLŞEN
Danışman: Koray Mehmet Zeynel Karabekiroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı, 1-3 yaş arası çocuklardaki beslenme problemlerine etki eden anne-bebek etkileşimin niteliği ile etkileşimi oluşturan parametreleri belirlemektedir. Ayrıca bu problemlere etki edebilecek anne ve/veya küçük çocuktaki psikopatolojik riskleri saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya pediatri ve çocuk psikiyatrisi kliniklerine 1-3 yaşları arasındaki beslenme problemleriyle (BP) başvuran 33, beslenme problemi olmayan (kontrol) 25 olmak üzere 58 çocuk ve annesi dahil edildi. Katılımcılara Sosyodemografik Veri ve Özgeçmiş/Gelişim Formu doldurtuldu. Çocukların kalori alımının tespiti için Üç Günlük Besin Tüketim Kaydı, beslenme sorunlarını taramak için Bebeklerde Uyumsal Yeme Davranışı Ölçeği, psikopatolojik riskleri değerlendirmek amacıyla anneler için Kısa Semptom Envanteri, çocuklar için Kısa 1-3 Yaş Sosyal-Duygusal Değerlendirme Ölçeği kullanıldı. Anne-çocuk arasında oyun ve çeşitli görevlerdeki etkileşim, video kaydına alınarak iki çocuk psikiyatristi tarafından Anne-Bebek Etkileşimi Çok Eksenli Değerlendirme (ABEÇED) puanlandı. Bulgular: BP grubundaki çocukların isteksizlik, direnç, ana öğün düzenine tepki ve duyusal nedenlerle ilişkili yeme reddi puanları anlamlı düzeyde daha yüksekti. Her iki gruptaki anne ve çocuklar, psikopatolojik riskler açısından benzerdi. Kontrol grubundaki anne-çocuk ikilisinin toplam etkileşim kalitesi anlamlı olarak daha iyiydi. BP grubundaki annelerin ABEÇED Toplam, Karşılıklılık ve Uyum/Esneklik, çocukların ise, ABEÇED Toplam ve tüm alt ölçek puanları anlamlı düzeyde daha düşüktü. Lojistik regresyon analizinde, çocuğun katılım düzeyinin her bir puan artışının çocuğun 1.48 kat beslenme problemi yaşama olasılığını azalttığı bulundu. BP grubunda annenin Toplam ABEÇED puanının artmasıyla beslenme probleminin şiddetinde anlamlı düzeyde azalma olmaktaydı. Sonuç: Bulgular, sağlıklı yeme alışkanlıklarının gelişiminde anne-bebek arasındaki nitelikli ve uygun etkileşiminin kritik rol oynadığını göstermektedir. Anne-çocuk etkileşimin ayrıntılı incelenmesi, beslenme problemlerini önlemeye yönelik ebeveyn-çocuk ilişkisinin kalitesine odaklanan müdahale stratejilerinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacaktır.