Bafra ilçesi Kızılırmak deltasındaki çiftçilerin sürdürülebilir tarım hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KÜRŞAT TUNÇER
Danışman: Kürşat Demiryürek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeryüzünde kaynakların kıt, insan ihtiyaçlarının ise sınırsız olması nedeniyle mevcut kaynakların kullanımının sürdürülebilir şekilde yapılması önem taşımaktadır. İnsan yaşamının en temel gereksinimlerinden biri olan gıda üretimini sağlayan tarımsal faaliyetlerin, bugünün ihtiyacını karşılarken gelecek nesillerin de ihtiyaçlarını gözeterek doğal kaynaklara ve çevreye zarar vermeden yapılması gerekmektedir. Bu araştırma, Samsun İli Bafra İlçesi Kızılırmak Deltası'ndaki çiftçilerin, sürdürülebilir tarım konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemek, tarımsal faaliyetlerin çevreye zarar vermeden sürdürülebilir olarak devam etmesindeki mevcut sorunları ortaya koymak ve çözüm önerileri sunmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma delta içerisindeki Kuş Cenneti olarak bilinen canlı çeşitliliğinin yoğun olduğu bölgeye yakın köylerde olasılıklı rastsal örnekleme yöntemine göre seçilen 89 çiftçi ve bu bölgeye nispeten daha uzak köylerde bulunan 77 çiftçiden oluşan toplam 166 çiftçiyle yüz yüze anket yöntemiyle yapılmıştır. Verilerin analizleri SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre her iki bölgede tarımsal faaliyetler genellikle geleneksel yöntemlere göre yapılmakta ve tarımsal faaliyetlerden elde edilen gelirlerin büyük çoğunluğu bitkisel üretimden sağlanmaktadır. Çiftçilerin ortalama 40 yıllık tarımsal deneyimleri olup, yıllık tarımsal gelirleri 195.734 TL'dir. Çiftçilerin üretici örgütlerine katılım oranı yaklaşık %70 civarlarındadır. Yakın köylerde uzak köylere göre, aileden tarımsal üretime katılan kişi sayısı ve üretici örgütlerine katılım sayısı daha yüksek olup; gübre kullanım miktarları daha düşüktür. Çiftçilerin sürdürülebilir tarım konusundaki tutum ve davranışları incelendiğinde; yakın köylerdeki çiftçilerin sürdürülebilirlik ile ilgili sosyal faktörlere yönelik tutum ve davranışlarında olumlu olma durumu bakımından ilk sırada olup çevresel faktörlere olan tutum ve davranışları ikinci sırada yer almıştır. Uzak köylerde ise sürdürülebilirlik açısından çevresel faktörler ilk sırada yer almış ve sosyal faktörler ikinci sırada yer almıştır. Ekonomik faktörler ise her iki bölge içindeki çiftçiler arasında en geri planda kalan tutum ve davranış gösterilen faktör olmuştur. Toprak, yaprak ve sulama suyu analizleri ve drone ile ilaçlama gibi uygulamalarda yakın köylerdeki çiftçiler, uzak köylerdeki çiftçilere göre daha bilgili olup tutum ve davranışları bu uygulamalara karşı daha olumludur. Çiftçilerin tarımda sürdürülebilirliği benimsemeleri için ekonomik refaha ulaşmaları gerekmektedir. Bunun için tarımsal girdi fiyatlarında istikrarın sağlanması ve akabinde, bölgede sürdürülebilir tarım hakkında eğitim, farkındalık yaratma gibi çalışmaların arttırılması gerekmektedir.