Sülünlerde yumurta verimi, yaş ve kuluçka özellikleri arasındaki ilişkiler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ahmet UÇAR
Danışman: Musa Sarıca
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma doğal şartlarda üretim yapılan sülünlerde yaşa ve mevsimsel değişikliklere bağlı olarak, yumurta verimi, kuluçka sonuçları ile embriyo ölümlerindeki değişimleri ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Samsun-Gelemen Sülün Üretme İstasyonunda gerçekleştirilmiştir. İşletmede Macar (Halkalı) ve Yerli (Kafkas) sülün genotiplerinden köken alan 114 erkek ve 800 dişi (1♂:7♀) damızlık sülün başlangıç materyali olarak kullanılmıştır. Yumurtlama dönemi 45 haftalık yaşta Mart ayı sonunda başlamış ve 16 hafta sürdürülmüştür. 60 haftalık yaşta biten (Temmuz) yumurtlama döneminde yumurta verimleri günlük olarak kaydedilmiş ve haftalık olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen yumurtaların kuluçkalık özellikte olanlarından yumurta ağırlıkları alınmış, haftada bir defa olmak koşuluyla toplam 9 kuluçka işlemi gerçekleştirilmiştir. Kuluçkada döllülük oranı, çıkış gücü, kuluçka randımanı gibi özelliklere ilave olarak civciv ağırlıkları, çıkış olmayan yumurtalarda erken, orta, geç dönem embriyo ölümleri ile kabuk altı embriyo ölümleri belirlenmiştir. Yumurtlama periyodu sonu erkek ve dişi canlı ağırlıkları ölçülmüştür. Yumurta verimleri bakımından haftalık yaşlar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (P<0.05). Değişik dönemlerde belirlenen yumurta ağırlıkları (49-60. haftalık yaşlarda) ve civciv ağırlıkları (46-54. haftalık yaşlarda) arasında farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.05). Gerçekleştirilen 9 kuluçka işlemi (46-54 haftalık yaşlar arası) sonuçlarına göre çıkış gücünde haftalık yaşlar bakımından istatistiki olarak fark bulunmazken, 54 haftalık yaşta döllülük oranında düşüş nedeniyle son kuluçka sonuçları diğerlerinden önemli düzeyde farklı bulunmuştur (P<0.05). Embriyo ölümlerinde yaşa bağlı olarak önemli farklılıklar görülmemesine karşın, yumurta veriminin yüksek olduğu haftalarda embriyo ölümlerinin düşük ve kuluçka randımanının yüksek olduğu tespit edilmiştir. 60 haftalık yaşta dişi ve erkek sülünlerin canlı ağırlık bakımından cinsiyete bağlı farkları önemli bulunmuştur (P<0.05). Çalışma sonuçları, sülünlerde yumurta üretim döneminin aydınlatma uyarısı olmadığı için geç başladığını ve üretim periyodunun doğal üreme sürecine bağlı olarak gerçekleştiğini göstermiştir. Verim ve kuluçka özelliklerinin geliştirilmesi daha erken yaşta aydınlatma uyarısına başlanması ile sağlanabilecektir.