Sera ve açıkta yetiştirilen maviyemişlerin büyüme, verim ve kalite özelliklerinin saptanması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YELİZ SEYDİOĞLU

Danışman: Hüseyin Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, serada saksıda, arazide saksıda ve arazide masurada yetiştirilen maviyemişlerde fenolojik safhalar, büyüme, gelişme, verim ve kalite özelliklerinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2019-2020 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırma ve uygulama arazisinde yürütülmüştür. Denemede beş yaşında kuzey orijinli yüksek boylu maviyemiş (Vaccinium corymbosum L.) çeşitleri ('Brigitta', 'Bluegold', 'Denise Blue' ve 'Patriot') kullanılmıştır. Araştırmada en erken çiçeklenme 9 Mart'ta (sera saksı, 'Denise Blue' ve 'Brigitta') gerçekleşmiştir. Hasat periyodu, yetiştirme yeri ve çeşitlere göre toplamda 9-10 hafta sürmüştür ve serada saksıda yetiştiricilik sayesinde hasat periyodu 3 hafta uzatılmıştır. Bitki boyu, yan dal ve çiçek tomurcuğu sayısı bakımından en yüksek değerler arazide saksıda yetiştirilen maviyemişlerde saptanmıştır. Meyve ağırlığı; yetiştirme yerine göre 1.89 g (arazi masura) ile 1.50 g (arazi saksı) arasında, çeşitlere göre 1.91 g ('Denise Blue') ile 1.53 g ('Bluegold') çeşidi arasında değişmiştir. Tane eni; yetiştirme yerine göre 14.98 mm (arazi masura) ile 13.83 mm (arazi saksı) arasında değişmiştir. Tane boyu; çeşitlere göre 12.71 mm ('Denise Blue') ile 10.57 mm ('Patriot') arasında değişmiştir. Tane sertliği; yetiştirme yerine göre 26.88 (N) (arazi saksı) ile 23.48 (N) (arazi masura) arasında, çeşitlere göre 26.72 (N) ('Bluegold') ile 20.47 (N) ('Denise Blue') arasında değişmiştir. Asitlik; çeşitlere göre 3.19 (%) ('Bluegold') ile 2.09 (%) ('Denise Blue') arasında değişmiştir. Meyve rengi L* değeri; yetiştirme yerine göre 42.15 L* (arazi saksı) ile 32.36 L* (arazi masura) arasında, çeşitlere göre 43.50 L* ('Patriot') ile 32.61 L* ('Brigitta') arasında değişmiştir. Meyve rengi a* değeri; çeşitlere göre 6.63 a* ('Patriot') ile 2.65 a* ('Brigitta') arasında değişmiştir. Meyve rengi b* değeri; yetiştirme yerine göre -28.64 b* (arazi saksı) ile -14.84 b* (sera saksı) arasında, çeşitlere göre -32.23 b* ('Patriot') ile -15.14 b* ('Brigitta') arasında değişmiştir. İlk hasattan son hasada doğru tane ağırlığı, tane iriliği, tane eni ve tane boyu değerlerinde azalma, meyve rengi L* ve b* değerlerinde ise artış tespit edilmiştir. Toplam verim; yetiştirme yerine ve çeşitlere göre 3981.23 g/bitki (sera saksı, 'Patriot') ile 636.59 g/bitki (arazi masura, 'Bluegold') arasında değiştiği saptanmıştır.