Anksiyete Bozukluğu Olan Çocuklarda Oksidatif Stresin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sinir Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Armağan ARAL
Danışman: Bahattin Avcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, anksiyete bozukluğu tanısı alan çocukların ve sağlıklı kontrollerin, total oksidan-antioksidan kapasite ve tiyol-disulfit hemostazı parametreleri açısından karşılaştırılması hedeflenmiştir. Bu tez çalışmasında 6-13 yaş arasında 40 anksyete bozukluğu teşhisi alan çocuk ve yaş cinsiyet açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı kontrollerden oluşan kesitsel bir çalışmadır. Sosyodemografik Veri Formu, Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği (ÇATÖ) ölçekleri kullanılmıştır. Oksidatif stres ölçümü için Total Oksidan Seviye (TOS), Total Antioksidan Seviye (TAS) ve tiyol-disulfit hemostazı parametreleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda anksiyete bozukluğu grubunda TOS ve Oksidatif Stres İndeksi (OSI) değerlerinin yüksek, TAS değerinin düşük olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte dinamik tiyol/disülfit hemostazı belirteçlerinden total tiyol, doğal tiyol ve dinamik disulfit değerlerinin anksiyete bozukluğu grubunda yüksek, her iki grubun redükte tiyol oranı (Doğal Tiyol/Total Tiyol), okside tiyol oranı (Disulfit/Total Tiyol) ve tiyol oksidasyon-redüksiyon oranı (Disulfit/Doğal Tiyol) açısından istatistiksel anlamlı farkının olmadığı saptanmıştır. Tüm örneklem için ÇATÖ puanları ile TOS, TAS ve OSI düzeyleri arasında gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda anksiyete düzeyleri ile TOS ve OSI arasında pozitif korelasyon, TAS düzeyler arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Korelasyon analizi anksiyete ve sağlıklı kontrol grubuna ayrı ayrı yapıldığında ise korelasyon ilişkisi gözlenmemiştir. Dinamik disulfit/tiyol parametreleri ile anksiyete düzeyleri arasında da herhangi bir korelasyon ilişkisi saptanmamıştır. Araştırma sonuçları anksiyete bozukluğunun patofizyolojik mekanizmalarında oksidatif stres hakkında değerli kanıtlar sunmaktadır. Araştırma verileri ışığında anksiyete bozukluğu grubunda oksidatif stresin arttığı fakat dinamik tiyol/disülfit homeostazı üzerinden değerlendirdiğimizde iki grup arasında anlamlı farklılığın olmadığı saptanmıştır. Sonuçlarımız, anksiyete bozukluğu ile beraber giden oksidatif streste DNA hasarı, lipit ve protein oksidasyon mekanizmalarında karmaşık bir dengenin olabileceğini işaret etmektedir. Anahtar Sözcükler: Anksiyete bozukluğu, Çocuk, Oksidatif stres, Tiyol-disulfit dengesi.