Hematolojik maligniteli hastalarda invaziv pulmoner aspergillozis tanısında interlökin-8 düzeyinin değerlendirilmesi

LEVENT ŞENSOY

Hematolojik maligniteli hastalarda invaziv pulmoner aspergillozis tanısında interlökin-8 düzeyinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEVENT ŞENSOY

Danışman: Aynur Atilla

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: İnvaziv pulmoner aspergillozis (IPA) tanısı klinik, mikrobiyolojik ve radyolojik yöntemlerin birlikte kullanımına dayanmaktadır. IPA tanısında İnterlökin (IL)-8 düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Bu çalışma hematolojik malignitesi olan 50 kontrol ve 25 IPA hastası ile yapılmıştır. Hastaların demografik verileri, hematolojik tanıları, uygulanan kemoterapiler, galaktomannan düzeyi, mantar kültürü, bilgisayarlı tomografi (BT) bulguları prospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastalardan serum ve bronkoalveolar lavaj (BAL) sıvısı örnekleri alınmıştır. IL-8 düzeyleri Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) yöntemiyle çalışılmıştır. Bulgular: Vaka grubundaki hastaların yaş ortalaması 60,84±15,38, kontrol grubunun yaş ortalaması 58,38±16,64 bulunmuştur. IPA hastalarının 2/25'i (%8) "kanıtlanmış", 13/25'i (%52) "yüksek olası", 10/25'i (%40) "olası" IA olarak tespit edilmiştir. Serum IL-8 düzeyleri vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0,007). Ancak serum IL-8 düzeyleri ile mortalite arasında ilişki tespit edilmemiştir (p=0,202). Serum IL-8 düzeyleriyle nötrofil sayıları arasında negatif yönlü (r=-0,512; p<0,001), nötropeni süresi ile pozitif yönlü(r=0,459; p<0,001), galaktomannan düzeyleri ile pozitif yönlü zayıf şiddette ilişki saptanmıştır(r=0,294; p=0,038). İPA hastalığını tespit etmede serum IL-8 parametresi için anlamlı bir kesme değer ≥ 274 ng/L (AUC=0,693; p=0,007), duyarlılık %72, özgüllük değeri %64, pozitif prediktif değer %50 ve negatif prediktif değeri %82,05 olarak elde edilmiştir. Alt grup analizinde ise vaka grubu ile nötropenik olan kontrol grubu hastaları arasında serum IL-8 seviyelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiş (p=0,362), nötropenik olmayan kontrol grubu hastalarıyla ise istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Tartışma ve Sonuç: IPA gelişen nötropenik hastalarda serum IL-8 düzeyleri hastalık tanısında ve mortalite öngörmede başarılı değildir. IPA tanısında halen yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip, kolay uygulanabilir yeni yöntemlere ihtiyaç vardır.