MEME KANSERİ HASTALARINDA İÇSELLEŞTİRİLMİŞ STİGMATİZASYON VE AYRIMCILIK ALGISININ BELİRLENMESİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA DANACI
Danışman: Zeliha Koç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı "Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği"ni geliştirmektir. Materyal ve Metod: Araştırma 01/06/2022-15/06/2023 tarihleri arasında bir devlet hastanesi ve üniversite hastanesinin onkoloji klinikleri ile radyoterapi ve kemoterapi ünitesinde yürütüldü. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma tasarımının birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Nitel araştırma tasarımının kullanıldığı birinci aşamada 27 meme kanseri hastası ile fenomenolojik görüşmeler yapıldı. Meme kanseri hastaları ile yapılan görüşmeler ve bu konudaki literatür taranarak ölçek madde havuzu oluşturuldu. Nicel araştırma tasarımının kullanıldığı ikinci aşamada ölçek geliştirme adımları doğrultusunda 402 meme kanseri hastasına "Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği Taslağı"nın geçerlik ve güvenirlik analizleri uygulandı. Nicel verilerin analizinde SPSS 28.0 ve IBM SPSS Amos 21.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 22 programından yararlanıldı. Bulgular: Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği'nin uzman görüşü sonrası Kapsam Geçerlik İndeksi 0,94 olarak belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizi sonrasında Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği 26 madde ve 6 alt boyuttan (sosyal izolasyon, ayrımcılık ve dışlanma, yetersizlik hissi, beden imajı, ön yargı ve olumsuz tutum) oluşan son halini aldı. Ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd: 2,906; GFI: 0,868; AGFI: 0,856; CFI: 0,906; RMSEA:0,069; SRMR:0,065 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirildi ve yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,945; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,892 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,697 ile 0,823 arasında değiştiği belirlendi. Nitel veri analizi sonucunda 2 tema ile 9 alt tema belirlendi. Sonuç: Bu araştırmada Meme Kanseri Hastalarında İçselleştirilmiş Stigmatizasyon ve Ayrımcılık Algısı Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi. Anahtar Sözcükler: Ayrımcılık, İçselleştirilmiş stigmatizasyon, Meme kanseri