Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMALİ DEMİR
Danışman: Ömer Saraç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Masal; içerisinde olağanüstü varlıklar, kahramanların olduğu, bilinmeyen yerlerde, bilinmeyen zamanda geçen abartılı olayların anlatıldığı sözlü gelenekte oluşmuş bir türdür. Bu türün yıllar önce özel anlatıcıları vardı. Bu anlatıcılar zihinlerinde biriktirdiği masalları biraz da kendi yorumlarını katarak irticalen anlatırlardı. Masallar hayatımızda teknolojik araçların olmadığı dönemlerde; özellikle uzun kış gecelerinde çocukları eğlendirmek, onların hayal dünyalarını zenginleştirmek için anlatılırdı. Masallarla ilgili çalışmaları başlatan ilk araştırmacı Eflatun Cem Güney olmuştur. Bu yazarı Pertev Naili Boratav, Saim Sakaoğlu gibi araştırmacılar izlemişlerdir. Günümüzde de üniversitelerin edebiyat ve halk bilimi bölümlerinde bu araştırmalara devam edilmektedir. Masallarla çocukların zihinlerine iyilik, dostluk, yardımlaşma gibi kavramlar yüklenirken bir taraftan da onların bazı örnek olay ve sembollerle hayatı tanımaları sağlanır. Bu sembollerden biri de renklerdir. Renkler hayatın bir parçası oldukları gibi hayatı yorumladığımız görüntülerdir. Renklerle görüntülerle hayatı yorumlar, bu görüntülerle anlamlandırırız. Renk ve masalları psikanalitik yönteme göre inceleyen ilk bilim insanı Seyfi Karabaş bu alanda bizlere yol gösterici olmuştur. Masal çağında çocuklar karakter gelişimlerinin çoğunu tamamlar. Bu dönemde renkler yoluyla çocukların hayata bakış açılarına psikolojik yorumlar katılır. Vezirin kara olması, öğüt verecek dedenin ak sakallı olması, seveceği kızın ay yüzlü olması gibi. Heyecan, huzur, kötümserlik, saflık duygularını çocuklar renkler yoluyla öğrenir. Çocuğun bilinçaltına bunlar inceden inceye dokunur. Çalışmamızda derlenmiş masal kitapları ve tezlerden yararlandık. Çalışmamızda toplamda 504 renk unsurunu inceledik. Amacımız renklerin günlük hayatta ifade ettikleri psikolojik anlamların çocuklara anlatılan masallarda ne ölçüde kullanıldığını göstermektir. Çalışmamızda incelediğimiz 504 renkten 500'ünün ifade ettiği davranış biçimine uygun olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Masal, çocuk, sembol, renkler, psikoloji.