Bazı arilsülfonil ftalimitlerin sentezi ve asit katalizli hidroliz mekanizmasının araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYHAN TURNA

Danışman: Halil Kütük

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada N-(fenilsülfonil)ftalimit, N-(p-toluensülfonil)ftalimit ve N-(p-brombenzensülfonil)ftalimit sentez edildi. Bu sülfonil ftalimitlerin asit katalizlihidrolizleri sülfürik, perklorik ve hidroklorik asit çözeltilerinde 35.0 ºC' de çalışıldı.N-(Fenilsülfonil)ftalimitin hidrolizinden elde edilen veriler Aşırı Asit metodu ileanaliz edildi ve düşük asit konsantrasyonlarında A-2, yüksek asit konsantrasyonlarındaA-1 mekanizmasını izlediğini gösterdi. Mekanistik değişim sülfürik asit içinde yaklaşık10.00 M' da gözlendi.Reaksiyonun aktivasyon entropisi değerleri de mekanistik değişimidesteklemektedir, ∆S≠ = -76.86 J/molK ve ∆S≠ = -23.99 J/molK değerleri sırasıyla 5.00M ve 9.00 M sülfürik asit için bulunmuştur.Asitlerin katalitik sırasının düşük asit konsantrasyonlarında HCl> H2SO4> HClO4şeklinde bulunması hidrolizin A-2 mekanizmasını izlediğini gösterir.Düşük asit konsantrasyonlarında A-2, yüksek asit konsantrasyonlarında A-1mekanizmasını destekleyen verilerden biri de sübstitüent etkidir. 2.00 M ve 9.00 Mperklorik asit çözeltilerinde ρ değerleri sırası ile 1.205 ve -1.114 olarak bulunmuştur.Ayrıca mekanistik değişimin olduğunu gösteren diğer bir veri ise kinetik çözücüizotop etki çalışmasıdır. kD2O/kH2O oranı 3.00 M ve 14.00 M sülfürik asit çözeltileri içinsırasıyla 1.19 ve 2.38 olarak bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Arilsülfonilftalimitler, Aşırı Asit, Hidroliz, Asit kataliz.