Fen bilgisi öğretmen adaylarının STEM farkındalık ve tutumlarının arttırılmasına yönelik bir eğitim uygulamasının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA BULUT ATALAR

Danışman: Mustafa Ergun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının STEM eğitimi hakkındaki görüşlerinin incelenmesi, farkındalık ve tutumlarının bazı değişkenler açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. STEM eğitimine yönelik görüş, farkındalık ve tutumların belirlenmesi ile öğretmen adaylarının STEM ile ilgili mevcut durumlarının genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmanın yöntemi durum çalışması olarak belirlenmiştir. 94 öğretmen adayına STEM etkinliklerinin yer aldığı dört haftalık STEM Uygulama Eğitimi (SUE) verilmiştir. Veriler SUE öncesinde, sırasında ve sonrasında, STEM Farkındalık Ölçeği, STEM Tutum Ölçeği, STEM Metafor Cümlesi, STEM Etkinlik Değerlendirme Kâğıdı ve STEM Uygulama Eğitimi Değerlendirme Kâğıdı olmak üzere beş farklı araçla toplanmıştır. STEM eğitimi tutum ve farkındalık ölçekleri ile SUE öncesi ve sonrasındaki tutum ve farkındalıkları, metafor kağıtları ile STEM eğitimi hakkındaki, etkinlik değerlendirme kağıtlarıyla yapılan etkinlikler hakkındaki ve SUE değerlendirme kağıdıyla yapılan SUE hakkındaki görüşler incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda SUE'nin öğretmen adaylarının STEM eğitimine yönelik farkındalık ve tutumlarını artırdığı tespit edilmiştir. Tutum ölçeğindeki matematik, mühendislik ve teknoloji ile 21. yüzyıl becerileri alanları bakımından fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. SUE öncesi metafor kağıtlarında katılımcıların üçte birlik kısmının STEM eğitimini daha önce hiç duymadıkları, toplamda 43 adet metafor ürettikleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının STEM etkinliklerine ilişkin olumsuz bir algıya sahip olmadıkları, detaylı el becerisi gerektirenlerde daha çok zorlandıkları, STEM'in barındırdığı tüm alanların vurgulandığı, disiplinler arası bakış açılarına olumlu yönde katkı sağladığı belirlenmiştir. Katılımcılar SUE hakkında eğitimin keyifli, yaratıcı olduğunu; hayal gücünü, el işi becerisini geliştirdiğini; üretkenliği, öz güveni, tasarlama becerisini, problem çözme becerisini, grup çalışmasını artırdığını; pratik düşünmeyi sağladığını; kalıcı öğrenmeyi, alan birleşimini sağladığını; analitik düşünceye katkı sağladığını belirtmişlerdir. Katılımcıların çoğunluğu üniversitelerindeki STEM eğitimini kısmen yeterli bulduklarını, öğretmen olarak mesleklerini yaptıklarında STEM etkinliklerini öğrencilerine uygulamak istediklerini, STEM eğitimi hakkında hepsinin kendilerini geliştirmek istediklerini, gelişime ihtiyaç duydukları alanlar içinde en çok akademik bilgi, teknolojiden yararlanma, el becerisi, yaratıcılık olduğunu belirtmişlerdir.