Bir Teẕkiretüʼl Evliyā tercümesi (İnceleme-metin-sözlük) [06 mil yz a 7986]

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAMIK SARI

Danışman: Yavuz Bayram

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezkiretüʾl-Evliyâ, Fars edebiyatının en büyük sûfî müelliflerinden Feridüddin Attâr tarafından kaleme alınmıştır. Din ve tarikat ulularının hayatlarının, kerâmetlerinin anlatıldığı mensur bir eserdir. Birçok defa Türkçeye tercüme edilmiş olan eserin Türk kültür ve edebiyatında mühim bir yeri vardır. Üzerinde çalışma yaptığımız Tezkiretü'l-Evliyâ tercümesi de Attârʼın Tezkiretüʾl-Evliyâʼsının Batı Türkçesine yapılan tercümelerindendir. Tespitlerimize göre eserin elimizdeki nüshası, 17. yüzyılda istinsah edilmiştir. Buna rağmen kullanılan dil ve imlâ hususiyetleri daha önceki yüzyıllara ait arkaik unsurlar barındırmaktadır. Eski Anadolu Türkçesiyle yapılmış tercümelerden olan yazmada 18 evliyâ yer almaktadır. Bu 18 evliyâ Ģunlardır: Caʿfer-i Sâdık, Üveys Karânî, Hasan-ı Basrî, Mâlik-i Dînâr, Muhammed Vâsi, Habîb-i ʿAcemî, Râbiʿatüʾl-ʿAdeviyye, Fuzayl bin İyâz, İbrâhim Bin Edhem, Bişr-i Hâfî, Zennûn-ı Mısrî, Bâyezîd-ı Besṭâmî, Abdullah Mübârek, Süfyân-ı Sevrî, ġakîk-i Belhî, Ebû Hanife-i Kûfî, İmâmı Şâfiî, Ahmed Hanbelî. Çalışmamız "Giriş, Metin ve Sözlük" olmak üzere üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde tezkire, Şuarâ tezkireleri, tezkiretüʾl-evliyâ gibi kavramlara, Feridüddin Attârʼın hayatı ve eserlerine, metnin imlâ hususiyetlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde tercümenin, çeviri yazısı ile Latin alfabesine aktarılan şekli yer almaktadır. Üçüncü bölümde ise metinden yola çıkılarak hazırlanan sözlük bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tezkire, Tezkiretüʾl-Evliyâ, Feridüddîn Attâr, Eski Anadolu Türkçesi.