Koroner baypas yapılan hastalarda preoperatif ve postoperatif hemodinamik ve fonksiyonel parametrelerin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERDAR MENEKŞE
Danışman: Hasan Tahsin Keçeligil
Özet:ÖZET Amaç: Bu çalışma koroner arter baypas cerrahisi yapılan hasta gruplarında retrospektif olarak preoperatif risk faktörleri ve çeşitli hemodinamik ve fonksiyonel parametrelerin belirlenip, bunların postoperatif dönemdeki çeşitli parametreler üzerine olan etkilerini değerlendirmek ve gruplar arasında karşılaştırma yapmak amacıyla yapıldı. Materyal ve Yöntem: Çalışmaya koroner arter baypas cerrahisi yapılmış 100 hasta alınarak hastalar her grupta 20 hasta olacak şekilde 5 gruba ayrıldı. Grup 1= tek damar baypas yapılanlar, Grup 2= iki damar baypas yapılanlar, Grup 3= üç damar baypas yapılanlar, Grup 4= çok damar (>3) baypas yapılanlar, Grup 5= damar+ ek patolojiler (kapak, anevrizmektomi, izole anevrizmektomi, post miyokardiyal infarktüs ventriküler septal defekt). Preoperatif dönemde; yaş, cinsiyet, etiyolojik faktörler (diyabetes mellitus, hipertansiyon, heredite, hiperlipidemi, sigara, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) öyküsü), laboratuvar bulguları (total kolesterol, trigliserid, glikoz, LDL), New York Heart Association (NYHA) kriterleri (Kalp yetmezliği semptomları) ve Canadian Cardiovascular Society (CCS) sınıflaması (Anjina pektoris)'na göre durumu, Ekokardiyografik değerlendirme (Ejeksiyon fraksiyonu= EF, Sol ventrikül diyastol- sonu çapı= LVEDD, Sol ventrikül sistol- sonu çapı= LVESD), Ventrikül performans skoru (VPS), Sol ventrikül diyastol- sonu basıncı (LVEDP) değerleri belirlendi. Peroperatif dönemde kross- klemp ve kardiyopulmoner baypas süreleri, uygulanan kardiyopleji yöntemleri belirlendi. Postoperatif dönemde ise; EF, LVEDD, LVESD, NYHA ve CCS'e göre durumları, hastanede kalış süreleri ve psikiyatrik tedavi görüp görmedikleri belirlenerek hasta grupları arasında karşılaştırma yapıldı. Bulgular: Genel yaş ortalaması 64,21± 9.66 yıl idi. Grup 4'de yaş ortalaması 68,5± 9,04 yıl idi ve diğer gruplarla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0.023). Hastaların 73'ü erkek (%73), 27'si kadın (%27)dı. 58 hastada VIdiyabet yok (%58) iken, 42 hastada var (%42) idi. 65 hastada hipertansiyon var (%65), 35 hastada yok (%35) idi. 44 hastada heredite var (%44), 56 hastada yok (%56) idi. Grup 3 'de diğer gruplarla karşılaştırıldığında heredite açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0.023). 53 hastada hiperlipidemi var (%53), 47 hastada yok (%47)idi. Hastaların 59'u sigara kullanıyor (%59) iken, 41 'i kullanmıyordu (%41). Grup 4' de sigara kullanımı açısından istatistiksel anlamlılık saptandı (p 14) olarak belirlendi. Ağır VPS'lu hastalarda, normal ve orta VPS'lu hastalara oranla postoperatif EF yüzdelerinde belirgin düşüş saptandı (p=0,003). Normal VPS'lu Grup 4 ve Grup 5 hastalarda EF yüzde düşüşü daha belirgin, orta VPS'lu Grup 3,4,5 hastalarda EF yüzde düşüşü daha belirgin, ağır VPS'lu hastalarda ise Grup 1 hariç tüm gruplarda anlamlı düşüş saptandı (p 65 yıl), sigara kullanımı, ventrikül performans skorunun bozuk olması (>14), uzamış kardiyopulmoner baypas ve kross- klemp süreleri (>120 dk, >60 dk), çok damar hastalığı olan hastalar (>3) da postoperatif uzun dönem takiplerde sol ventrikül disfonksiyonu ve hastaların fonksiyonel kapasitelerinde olumsuz yönde etkilenme olduğu gözlendi. VPS'nun bozuk olduğu hasta gruplarından sadece Grup 1 hastaların postoperatif seyrinin iyi olduğu ve özellikle bu grupta kardiyopulmoner baypas yapılmamış hastaların olmasının sol ventrikül fonksiyonlarında ve hastaların fonksiyonel kapasitelerinde artışa neden olduğu tespit edildi. Anahtar kelimeler: Koroner arter baypas cerrahisi, ventrikül performans skoru, kardiyopulmoner baypas süresi, kross-klemp süresi, sol ventrikül disfonksiyonu, fonksiyonel kapasite. VIII