2007 ve 2018 deprem yönetmelikleri ışığında betonarme minarelerin zemin-yapı etkileşimi göz önünde bulundurularak projelendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL ALTUN
Danışman: Zeki Karaca
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Değişen deprem yönetmeliği ile yeni bir boyut kazanan betonarme yapı tasarımı minareler açısından belirsizliğini korumaktadır. Bina türü olmayan yapılara özel yönetmelikler çıkana kadar kullanılacak olan yönetmelik 18.03.2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan, 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'dir. 2018 deprem yönetmeliğinin bize getirdiği yeniliklerden birisi değişen deprem tehlike haritasıdır. Önceki yönetmelik (2007) ile bölgesel olarak tanımlanan deprem, yeni yönetmelik (2018) ile noktasal olarak tanımlanmıştır. Bu durumun doğuracağı sonuçlar merak konusudur. Çalışmada geleneksel bir betonarme minare modelinin yapısal analizi 2007 ve 2018 deprem yönetmelikleri dikkate alınarak zemin-yapı etkileşimli ve zemin-yapı etkileşimsiz olmak üzere farklı zemin sınıfları için gerçekleştirilmiş ve sonuçlar birbirleriyle kıyaslanmıştır. Betonarme minarenin yapısal çözümlenmesi Sta4cad (Structural Analysis For Computer Aided Design) paket programı yardımıyla sonlu elemanlar metodu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapı modal analiz yöntemi ile lineer analiz edilerek, zemin-yapı etkileşiminin; yapı periyotlarını, taban kesme kuvvetlerini, maksimum yerdeğiştirmeleri ve düzlem gerilme değerlerini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Her iki yönetmelikte de, zemin-yapı etkileşiminin yapı periyot sürelerinde bir uzamaya yol açtığı, aynı zamanda maksimum yerdeğiştirme ve gerilmelerinde de değişim oluşturduğu gözlemlenmiştir. 2018 deprem yönetmeliği ile yapılan analiz sonuçları, 2007 deprem yönetmeliği ile yapılan analiz sonuçlarına göre farklılıklar göstermiştir. Zemin-yapı etkileşimi dikkate alınmadan tasarlanacak bir betonarme minarenin deprem kuvveti geldiğinde hesaplandığı gibi davranamayacağı ortadadır. Çıkan tüm sonuçların yapı donatılandırılmasını etkilediği düşünüldüğünde, doğru projelendirilme yapılabilmesi adına yapı davranışında değişime yol açan zemin-yapı etkileşiminin özellikle yumuşak zeminler için göz önünde bulundurulması gerektiği sonucuna varılmıştır.