Ortaokul öğrencilerinin sözlü ve yazılı anlatımlarındaki bağdaşıklık ve tutarlılık durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL AYKANAT UYSAL
Danışman: Safa Çelebi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin oluşturdukları yazılı ve sözlü metinlerdeki bağdaşıklık ve tutarlılık durumları ile çeşitli değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılı'nda Samsun ilinin İlkadım ilçesinde bulunan üç farklı ortaokulun 8. sınıfında öğrenim gören 100 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubu uygun örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmada verilerin değerlendirilmesi bakımından nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri öğrencilerin oluşturdukları sözlü ve yazılı metinlerin Coşkun (2005) tarafından geliştirilen "bağdaşıklık araçlarını kullanma düzeyi" ve "öyküleyici anlatım tutarlılık değerlendirme" ölçekleri kullanılarak, nitel verileri ise öğrencilerin oluşturdukları metinlerdeki "bağdaşıklık araçlarının kullanımı" ve "metin tutarlılığı" ile ilgili örneklerin değerlendirilmesiyle elde edilmiştir. Uygulama sürecinde öğrencilere uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan sözlü ve yazılı anlatım konuları verilmiştir. Yazılı metinler öğrenci kâğıtlarından sözlü metinler ise öğrencilerin ses kayıtlarının araştırmacı tarafından yazıya geçirilmesiyle elde edilmiştir. Ayrıca kişisel bilgi formu kullanılarak öğrencilerden elde edilen veriler, Excel formatında ölçeklendirilmiş ve bu veriler ile öğrencilerin oluşturdukları yazılı ve sözlü öyküleyici metinlerinden elde edilen veriler SPSS 22.0 İstatistik Programı aracılığı ile analiz edilmiş, öğrencilerin çeşitli değişkenlere göre bağdaşıklık araçlarını kullanma ve metin tutarlılığı oluşturma ilişkisi ortaya konmuştur. Araştırma sonucunda öğrencilerin sözlü metinlerinde yazılı metinlerine oranla daha düşük düzeyde bağdaşıklık aracı kullandıkları tespit edilmiştir. Metin tutarlılık puanlarının da sözlü metinlerinde yazılı metinlerine oranla daha düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin yazılı metinlerinde bağdaşıklık araçlarını kullanmada cinsiyete ve gelir durumuna göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Metin tutarlılığı oluşturmada da cinsiyete, anne ve baba eğitim durumuna göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Öğrencilerin sözlü metinlerinde bağdaşıklık araçlarını kullanmada anne ve baba eğitim durumuna, gelir durumuna, kitap okumayı sevme durumuna ve ayda okunan kitap sayısına göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Metin tutarlılığı oluşturmada ise baba eğitim durumuna, kitap okumayı sevme durumuna ve ayda okunan kitap sayısına göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.