Azotlu çözeltilerin fındık dip sürgünü kontrolünde kullanılabilirliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL BALTA
Danışman: Ümit Serdar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Fındık yetiştiriciliğinde en önemli maliyet unsurlarından biri dip sürgünü temizliğidir. Bu çalışmada "azotlu çözelti" uygulamasının fındık dip sürgünü temizliği üzerindeki etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma, Samsun'un Çarşamba ilçesinde sıra dikim sistemine sahip üretici bahçesinde "Çakıldak" fındık çeşidinde yürütülmüştür. Araştırmada % 21 Amonyum Sülfat (AS) ve % 26 Kalsiyum Amonyum Nitrat (CAN) gübrelerinin % 0, 10, 15 ve 20'lik gübre çözeltileri kullanılmıştır. Çalışmada, Temmuz-2015 ve Mart-2016'da dip sürgünlerinin temizliği fındık bıçağı kullanılarak elle yapılmıştır. Azotlu çözelti uygulamalarına Eylül- 2015'te dip sürgünleri yaklaşık 20-30 cm boya ulaştığında başlanmış ve uygulamalar 2016 yılında Nisan-Ağustos ayları arasındaki dönemde 4 defa tekrar edilmiştir. Azotlu çözelti uygulamalarından 15 gün sonra dip sürgünlerinde kuruma oranı ve yeni çıkan dip sürgünü sayısı belirlenmiştir. Denemenin başlangıcında ve uygulamalardan 15 gün sonra alınan toprak örneklerinde nitrat, pH ve tuzluluk (EC) değerleri saptanmıştır. Azotlu çözelti uygulamalarının verim, meyve kalitesi ve sürgün gelişimi üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla karanfil (dişi çiçek kümesi) sayısı, çotanak sayısı, çotanaktaki meyve sayısı, meyve ağırlığı, iç ağırlığı, iç oranı, sürgün uzunluğu, sürgün çapı ve boğumlar arası mesafe uzunluğu ölçülmüştür. Araştırma, 2 çözelti ve bunların 4 dozunda, 3 tekerrür ve her tekerrürde 3 ocak olmak üzere toplam 72 ocakta yürütülmüştür. Çalışmada, fındık dip sürgünlerinde kuruma oranları farklı çözelti çeşidi ve dozlarına göre % 0.00-0.100 arasında değişmiştir. Araştırma sonucunda fındık dip sürgünü temizliği için % 21 Amonyum sülfat gübresinin % 10'luk dozu önerilmiştir. Diğer taraftan azotlu çözelti uygulamalarının fındığın verimi, meyve kalitesi, yıllık sürgün gelişimi ve toprak özellikleri üzerine olumsuz bir etki oluşturmadığı saptanmıştır. Azotlu çözelti uygulamasına elle dip sürgünü temizliğinden yaklaşık 1-1.5 ay sonra yeni çıkan dip sürgünlerinin yaklaşık 15-20 cm boya eriştikleri, ancak odunsulaşmadığı dönemde başlanması önerilmiştir. Etkili bir dip sürgünü temizliği için azotlu çözelti uygulamasının yılda en az 3 kez yapılması tavsiye edilmiştir.