İklim değişikliğinin Doğu Karadeniz yaylaları üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA NUR KILIÇ
Danışman: Muhammet Bahadır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çok eski jeolojik dönemlerden beri doğal olarak meydana gelen iklim değişikliği, 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren beşeri etkiye bağlı olarak artan sera gazları nedeniyle şiddetlenmiştir. İklimde meydana gelen değişikliklerin etkisi çevresel, sosyal, siyasi ve ekonomik olmak üzere birçok boyutta gerçekleşebilmektedir. Bu etkilerin en düşük düzeyde tutulabilmesi ve çevresel sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi için bu anlamda yapılan çalışmaların artması ve öngörülerin oluşturularak, gerekli önlemlerin alınması önem arz etmektedir. İklim değişikliği ile ilgili çalışmalar son zamanlarda artmış olsa da daha dar anlamda çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada iklim değişikliğinin Doğu Karadeniz'deki kıyı iller içerisinde yer alan yaylalar üzerine etkisi incelenmiştir. Yaylalar araştırma sahasında ekonomik, kültürel ve turistik açısından büyük önem arz etmektedir. Burada meydana gelecek değişikliklerin çeşitli sorunlara yol açabilmesi nedeniyle özenle incelenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda sıcaklık ve yağış parametreleri ile ilgili çeşitli istatistiksel analizler yapılmış ve RCP 4.5 ile RCP 8.5 senaryoları sahaya uygulanarak öngörülerde bulunulmuştur. Çalışma neticesinde yaylalarda genel anlamda bir sıcaklık artışı beklenirken, yağış miktarlarında ciddi değişiklikler beklenmemektedir. Ancak yağışın şeklinde değişiklik, beklenen sonuçlar arasında yer almaktadır. Ayrıca kıyılarda mevcut sıcaklıkların üzerindeki değerlerin görülmesi, yaylalar da dahil olmak üzere, dağlık alanlarına olan talebi arttıracaktır. Buna bağlı olarak yaylaların taşıma kapasitesinin aşılması olasıdır. Neticede yaylalarda tahribat ve bozulmaların gelecek zamanlarda şiddetlenerek artması beklenmektedir. Ayrıca yayla dönemlerinin daha da uzaması, yayla göç tarihlerinin ve yayla fonksiyonlarının değişmesi de yine beklenen sonuçlar arasında yer almaktadır. Yine yaylalarda sıcaklık artışına bağlı olarak yapılaşma ve daimi yerleşme sayılarının artmasına bağlı olarak geleneksel mimarini bozulması da beklenmektedir. Bu ve daha birçok etki bu çalışma kapsamında ele alınmış ve çözüm önerileri sunulmuştur.