Bir üretim işletmesinde kalite maliyetlerinin Pareto analizi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACER BÜŞRA SAKARYA
Danışman: Aysel Çetindere Filiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı Türkiye'de faaliyet gösteren bir şeker fabrikasına ait 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin kalite maliyetlerinin PAF (Prevention, Appraisal, Failure) modeli kapsamında Pareto analizi ile çözümlenerek en yüksek etkiye sahip kalite maliyet kalemlerinin tespit edilmesi ve buna yönelik iyileştirme stratejilerinin oluşturulmasıdır. Feigenbaum (1956) tarafından geliştirilmiş olan PAF modeli esas alınarak, kalite maliyetleri önleme, ölçme ve değerlendirme, içsel ve dışsal başarısızlık olmak üzere dört temel grupta toplanmıştır. Buna yönelik, 2023 ve 2024 yıllarına ait maliyet kalemleri arasındaki değişim oranları karşılaştırmalı şekilde analiz edilmiştir. İşletmeden elde edilen kalite maliyetleri Vilfredo Pareto (1896)'nun geliştirdiği Pareto analizi ile yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda toplam maliyetlerin büyük bir kısmının kısıtlı sayıdaki unsurlardan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Analiz sonucuna göre, önleyici faaliyetlere yapılan yatırımların artmasıyla başarısızlık maliyetlerinde anlamlı düşüşler sağlandığı görülmüştür. Düşük oranlı maliyet kalemlerinin ise kontrol altına alındığı ve risk oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde dilen bulgular doğrultusunda işletmenin kalite planlama süreçlerinin güçlendirilmesi, önleyici faaliyetlerin artırılması, kalite kontrol süreçlerinin otomasyonla desteklenmesi, tedarikçi ve çalışan performansının takip edilmesi önerilmiştir.