Latin Amerika'da neoliberal ve kamucu eğitim politikaları


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK GÖÇMEN

Danışman: Nuray Keskin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Latin Amerika'da 1980 ve 1990'lı yıllar boyunca eğitim alanında yoksullar, kadınlar, yerliler ve kırsal bölgelerde yaşayanlar çeşitli yönlerden eşitsizliklere maruz kalmışlardır. Söz konusu eşitsizlikler, nüfusun dezavantajlı olarak nitelendirilen bu kesimlerinin eğitim olanaklarından ülkelerindeki diğer insanlarla eşit ölçüde yararlanamaması biçiminde tezahür etmiştir. Bu eşitsizliklerin nedeni, Latin Amerika ülkelerinin birçoğunda uygulanan neoliberal içerikli eğitim politikalarıdır. Neoliberal politikaların en önemli özellikleri özelleştirme uygulamaları ve yerelleştirmeye dönük atılan adımlardır. Çeşitli dezavantajlı toplumsal grupları aynı ülkede yaşayan diğer insanlarla eşitsiz hale getiren bu politikaların alternatifi olarak 2000'li yıllardan itibaren bir dizi Latin Amerika ülkesinde kamucu eğitim politikaları uygulanmaya başlanmıştır. Kamucu politikaların temel özelliği, eğitim hizmetinin toplumun geneline eşit ve ücretsiz olarak ulaştırılmasını sağlamaya yönelik bir çerçeveye dayanmasıdır. Bu çalışmanın amacı, Latin Amerika ülkelerinde uygulanan neoliberal ve kamucu içerikli eğitim politikalarını karşılaştırarak bu politikaların topluma çeşitli yönlerden etkisini analiz etmektir. Neoliberal eğitim politikalarının uygulandığı ülkeler; Şili, Arjantin, Meksika, Kolombiya, Brezilya ve Nikaragua'dır. Kamucu eğitim politikalarının uygulandığı ülkeler ise Küba, Venezuela, Bolivya ve Ekvador'dur. Çalışmada karşılaştırmalı vaka incelemesi yöntemi kullanılarak öncelikle her iki politika türü, eğitim yönetimi ve hizmet görme yöntemleri açısından incelenip karşılaştırılmıştır. Daha sonra bu politikaların eğitimde kalite faktörü ile farklı sosyo-ekonomik gruplar, kadınlar, bir ülkenin farklı bölgelerinde yaşayanlar ve yerliler ile diğer dezavantajlı etnik gruplar ile eğitime katılım açısından çeşitli istatistiki çalışmalarda ortaya çıkan sonuçları incelenmiştir. Tez, neoliberal eğitim politikalarının bir yandan eğitimin hizmetinin kalitesini düşürdüğünü öte yandan toplumun farklı kesimleri arasında eğitime erişim bakımından eşitsizlik yarattığını göstermektedir. Kamucu eğitim politikalarının ise neoliberal eğitim politikalarının aksine hem hizmetin niteliğini artırdığı hem de eğitime erişimde eşitsizlikleri azalttığı görülmektedir.