CRISPR-Cas9 sistemini ifade eden transgenik tütün bitkisinin elde edilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Dursune Merve Karataş

Danışman: Musa Kavas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ZFN, TALEN ve CRISPR yöntemleri DNA'da hedeflenen bölgeye bağlanabilmeleri sayesinde genom düzenlenmesinde sık kullanılan tekniklerdir. Hedeflenmiş nükleazların kullanımı sayesinde hedef genler mutasyona uğratılarak ya da genomdan çıkartılarak susturulabilmekte ya da genlerde hedeflenen nükleotidlerin değiştirilmesi mümkün olabilmektedir. Son yıllarda yeni nesil genom düzenleme aracı olarak düzenli aralıklarla bölünmüş palindromik tekrar kümeleri ile (CRISPRs)-ilişkili Cas9 nükleazları kullanılmıştır ve elde edilen sonuçlar bitki biyoteknolojisinde devrim yaratıcı nitelikte olmuştur. CRISPR-Cas9, çok yönlülüğü, düşük maliyeti ve yüksek verimliliği nedeniyle tercih edilerek genom düzenleme aracı olarak hızla benimsenmiştir ve yaygın şekilde kullanılmaktadır. Daha etkili genom düzenleme için CRISPR teknolojisinin optimizasyonuna yönelik çalışmalar yapılmakta olup, CRISPR sistemi kullanılarak yapılan genom mühendisliği çalışmalarına her gün yenileri ilave edilmektedir. Böylece bu tekniğin daha yaygın kullanılmasıyla mevcut çalışmalar bir adım daha ileriye taşınmış olacaktır. Bu tez çalışmasında tütün bitkisinde CRISPR-Cas9 sisteminin ilk basamağı olan Cas9 proteinlerinin ifade ettirilmesi hedeflenmiştir. Cas9 geni Agrobacterium tumefaciens aracılığıyla tütün bitkisine aktarılmıştır ve elde edilen aday transgenik bitkilerden rastgele seçilen tütün hatlarından PCR analizi ve higromisin analizi yapılmıştır.