Altyapılarda futbol eğitimi görmekte olan sporcuların ahlaki karar alma tutumlarında ebeveyn faktörünün incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA TOLGA BAYRAKTAR
Danışman: Soner Çankaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma ile birlikte altyapılarda futbol eğitimi görmekte olan 14-19 yaş arası sporcuların demografik özelliklerinin tespit edilerek, sporcuların ahlaki karar alma tutumları ve algıladıkları anne baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Yılport Samsunspor A.Ş. ve Atakum Belediyespor kulüplerinin U-19, U-17, U-16 ve U-14 takımlarında forma giyen 255 sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada, katılımcı sporcuların demografik bilgilerini elde etmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Sporcuların ahlaki karar alma tutumlarını belirlemek amacıyla "Altyapı Sporcularında Ahlaki Karar Alma Tutumları Ölçeği", sporcuların algıladıkları anne-baba tutumlarını belirlemek amacıyla ise "Anne-Baba Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada katılımcı sporcuların kardeş sayısı, anne-baba eğitim durumu, ekonomik düzey, yaptığı spor yılı, şu anki kulüpteki spor yılı, anne-baba müsabaka izleme düzeyi, anne-baba sporu destekleme düzeyi gibi demografik özelliklerinde ahlaki karar alma tutumları ve algılanan ebeveyn tutumları arasında ayrı veya bir arada olmak üzere anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Üniversite mezunu babaların sporcuların algıladığı anne-baba tutumlarında her tutum grubunda daha keskin çizgilerle tutumlarını belirledikleri gözlemlenmiştir (p>0,05). Ahlaki karar alma tutumları incelendiğinde ise babanın eğitim durumuna göre hileyi benimsenin (0,018) ve adilce kazanmayı korumanın (0,003) anlamlı derecede farklı olduğu tespit edilmiştir. Ebeveyn eğitim durumlarına anne tarafından bakıldığında ise üniversite mezunu annelerin, lise, ortaokul ve ilkokul mezunlarına göre demokratik alt boyutta daha yüksek puana sahip olduğu görülmektedir (p>0,001). Kulüplerinde 9 yıl ve üzeri yıldır bulunmakta olan sporcular "Adilce Kazanmayı Korumak" alt boyutunda daha az yıldır kulüpte bulunan sporculara göre öne çıkmaktadırlar (p=0,007). Demokratik tutum algılanan sporcuların anne-babalarının müsabaka veya antrenmanlara diğer alt grup algılarına göre daha sıklıkla katıldıkları gözlemlenmiştir (p<0,001). Anne-babalarının müsabaka veya antrenmanlara katılım sıklığı ahlaki karar alma tutumları alt boyutlarında incelendiğinde ise müsabaka veya antrenmanlara katılımı "oldukça fazla" ve "bazen" seviyesinde gerçekleştiren ebeveynlerin çocuklarının, katılımı "hiçbir zaman" gerçekleştirmeyenlerin çocuklarına göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0,009). Anne-babası tarafından desteklenmeyen sporcularda ise hileyi benimsemek ile diğer bütün gruplar arasında anlamlı bir fark vardır (p<0,001). Sporcuların farklı demografik özelliklere göre farklı ahlaki karar alma tutumları sergiledikleri ve farklı anne-baba tutumları algıladıkları gözlemlenmiştir. Bazı faktörler açısından ahlaki karar alma tutumları ve algılanan anne-baba tutumları arasında anlamlı derecede ilişkiler mevcuttur.