Dergipark'ta yayınlanan eğitim bilimleri temel alanıyla ilgili bilimsel dergilerin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE AYDIN

Danışman: Bayram Özer

Özet:

Bu araştırma, DergiPark veri tabanında eğitim bilimleri temel alanında yer alan akademik dergilerin bilimsel yeterliliklerini çeşitli niceliksel göstergeler ışığında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamındaki dergilerin uluslararası standartlara ve süreçlere istikrarlı bir biçime uyup uymadıkları ya da ne ölçüde uyduklarının bir profili çizilmeye çalışılmıştır. Bu açıdan çalışma Türkiye'de izlenmekte olan bilimsel yayın politikası hakkında çok yönlü değerlendirmeler yapmak ve öneriler sunmak hedefindedir. Araştırmanın temel amacına yanıt vermeyi sağlayacak bilgilere ulaşmak için nitel araştırma deseninin doküman analizi yaklaşımı kullanılmıştır. Elde edilen istatistiki verilerle mevcut durum analiz edilmiştir. DergiPark, akademik yayınlar bakımından bilinen bir platform olması ve Türkiye'de pek çok akademik yayını bünyesinde barındırmasından dolayı seçilmiştir. Bu yönüyle çalışma betimsel nitelik arz etmektedir. Bir derginin hem ulusal hem de uluslararası saygın dizinlerde yer alabilmesinin ön koşulları ile ilgili bilgilere yer veren bu çalışma, yayınların bilimsel niteliğe sahip olma noktasında dikkate alması gereken bir çok ölçütü de içinde barındırmaktadır. Seçilen ölçütlerle elde edilen bulgular ışığında Türkiye'de bilimsel yayın potansiyeli ile ilgili analizler yapılmış sonucunda ise bilimsel ölçütlere ve standartlara uyma yönünde davranış göstermekle birlikte yetersiz kaldığı parametreler de gözler önüne serilmiştir. DergiPark'ta yayınlanan 200 adet akademik dergi belirlenen kriterler doğrultusunda değerlendirilmiş ve analiz sonucunda bulgulara dayanarak en problemli kriterlerin web sitesi aracılığıyla erişilebilen hakem listesine sahip olma, uluslararasılaşma, dergilerin reyting düzeyleri olduğu bulunmuştur. Diğer yandan dergilerin ISSN no bulundurma durumu, düzenli yayınlanması, dergi makalelerinin Tükçe ve İngilizce özetlerinin ve anahtar sözcüklerinin olması kriterleri bakımından başarısının yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Çalışmaların yazar unvanları dikkate alındığında yardımcı doçent ve araştırma görevlilerinin sayılarının yüksek olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre dergilerin editör, yayın kurulu, yayın kuralları, yazım kuralları gibi ölçütleri dikkate alındığında, bilimsel niteliklerini artıran özelliklere sahip olduğu saptanmıştır. Tüm bu bulgular DergiPark'ın, bilimsel dergilerin Türkiye'de ve dünyada görünürlüğünü ve kullanımını artırmaya, elektronik ortamda yönetilmesini sağlayan bir sistemin yaygın ve ileri düzeyde kullanımını sağlamaya ve akademik yayıncılığın Türkiye'de kaliteli ve standartlara uygun olarak gelişmesini sağlamaya yönelik hizmet ettiğini göstermektedir.