EVLİ BİREYLERDE PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELERİN EVLİLİK DOYUMU İLE İLİŞKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYRETTİN TUTUŞ
Danışman: Yaşar Barut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı evli bireylerin psikolojik dayanıklılık ve olumsuz otomatik düşüncelerin evlilik doyumu ile ilişkisinin belirlenmesidir. Araştırmada katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim durumu, evli olunan süre ve ekonomik durumu tarif etme şekli gibi değişkenlerin psikolojik dayanıklılık, otomatik düşünceler ve evlilik doyumuna etkisi araştırılmıştır. Araştırma Batman ilinde yapılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek için Kişisel Bilgi Formu ve değişkenleri belirlemek için Evlilik Yaşam Ölçeği, Otomatik Düşünceler Ölçeği ile Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde Tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Bağımsız Gruplar T Testi, Lİneer Regresyon Testi, Spearman Koreslasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmaya 158 kadın 162 erkek olmak üzere 320 kişi katılmıştır. Yapılan çalışmada katılımcıların evlilik doyumu ortalamaları 4.27 olarak bulunmuştur. Psikolojik Dayanıklılık ölçeği alt boyutlarından olan Yapısal Stil, Sosyal Yeterlilik ile Aile Uyumu düzeylerinin katılımcıların Evlilik doyumunu arttırdığı tespit edilmiştir. Diğer alt boyutlar kendilik algısı, gelecek algısı ve sosyal kaynaklar değişkenleri ise evlilik doyumu değişkeni üzerinde herhangi bir etki oluşturmamaktadır. Otomatik Düşünceler ölçeği alt boyutlarından olan "Kişisel Uyumsuzluk ve Değişen İstekler ile Ümitsizlik" değişkenlerinin katılımcıların evlilik doyumuna etki ettiği ümitsizlik ve kişisel uyumsuzluk arttıkça evlilik doyumunun azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan çalışmada otomatik düşünceler ile evlilik doyumu arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir olumsuz otomatik düşüncelerin fazlalığı evlilik doyumunu azaltmaktadır. Araştırmada evli olunan süre ile psikolojik dayanıklılık arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir 21 yıl ve üzeri evli olan bireylerin psikolojik olarak daha güçlü oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ekonomik durumunu ihtiyaçlarım dışında zor harcama yaparım diyen katılımcılar; sıkılmadan harcama yapabilirim diyen katılımcılardan daha zayıf psikolojik dayanıklılığa sahip oldukları bulunmuştur. Yapılan araştırmada eğitim durumunun yalnızlık ve izolasyon değişkeni üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmuştur. Lise düzeyinde eğitim görmüş katılımcılar lisans mezunu katılımcılara göre daha çok otomatik düşünceye sahip oldukları bulunmuştur. Ekonomik durumunu rahat bir şekilde harcama yaparım olarak belirten katılımcıların; temel ihtiyaçlarım dışında zor harcama yaparım diyen katılımcılardan daha az otomatik düşünceye sahip oldukları bulunmuştur. Araştırmanın sonunda yer alan tartışma bölümünde bulgulara dayalı olarak araştırmacılara ve alanda çalışacak uzmanlara yönelik önerilere yer verilmiştir.