Samsun Merkez İlköğretim Okulu öğretmenlerinin çocuklukta aile içi şiddet öyküsü ve ruh sağlığına etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞRUL GÖKÇE

Danışman: Cihad Dündar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şiddet, güç, zorlama ve baskı uygulama yoluyla bedensel ya da ruhsal zarara neden olan söz, yaklaşım, tutum ve hareketlerin bütünü olarak tanımlanmaktadır. Şiddet, her ortamda görülebiliyor olmasına rağmen sosyolojik boyutları da dikkate alındığında, toplum sağlığını en çok tehdit eden, ?aile içi şiddet?tir. Bu çalışmada Samsun merkez ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerde çocukluk döneminde aile içi şiddete maruz kalma sıklığı ve şiddete maruz kalmış olmanın ruh sağlığına etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu kesitsel çalışma Samsun merkez ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerde 1 Eylül 2009 ? 1 Ekim 2009 tarihleri arasında yürütülmüş; veriler 346 öğretmenden anket formları aracılığı ve özbildirim yöntemiyle toplanmıştır. Çalışma grubunun yaş, cinsiyet, medeni durum, meslekte geçirilen süre gibi kişisel özelliklerine ait soruların yanı sıra, çocukluk çağında aile içi şiddete maruz kalıp kalmadıklarını değerlendirmek amacıyla, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ) kısa formu ve çalışmanın yürütüldüğü dönemdeki ruhsal durumlarının belirlenmesi amacıyla da ?Ruhsal Belirtiler Tarama Listesi? (SCL?90) adlı psikolojik belirti tarama testi kullanılmıştır.Toplam 346 kişilik örneklemin 192'si (% 55.5) kadın, 154'ü (% 44.5) erkek olup yaş ortalaması 40.3±8.1 yıl idi. Çocukluk çağı travması prevalansı % 3.5 ile % 76.6 arasında değişen oranlarda bulundu. ÇÇTÖ'ye göre en sık ?duygusal ihmal?, en az ?cinsel kötüye kullanım?a rastlanırken; SCL-90'a göre ?obsesyon? puanları en yüksek, ?fobi? puanları en düşük düzeyde idi. Bu ölçeğe göre psikotik araz dışında tüm alt ölçeklerde araz saptanan olguların çocuklukta yaşanmış ihmal ve istismar puanları, araz saptanmayan olgulara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu.Sonuç olarak, erişkin dönemde ruh sağlığında araz belirtisi olan bireylerde, çocuklukta yaşanmış fiziksel, ruhsal ya da cinsel travma sıklığının yüksek bulunması, sağlıklı bir nesil oluşturmak için aile içi şiddeti önlemeye yönelik çabaların halk sağlığının öncelikli konularından sorunlarından biri olması gerektiği düşünülmektedir.Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı travma, belirti tarama testi, öğretmen, ruh sağlığı