Üniversite öğrencilerinde algılanan gelecekteki insana yakışır iş: Çalışma psikolojisi kuramının sınanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE KESER

Danışman: Ayşenur Büyükgöze Kavas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı Türkiye'de öğrenim gören üniversite öğrencilerinin algıladıkları gelecekteki insana yakışır işin yordayıcılarını Çalışma Psikolojisi Kuramı Modeli kapsamında incelemektir. Bu bağlamda, ekonomik kısıtlılıkların, ötekileştirilme deneyimlerinin, kariyer uyumunun ve çalışma iradesinin gelecekteki insana yakışır işi ne ölçüde açıkladığını belirlemek ve aynı zamanda Çalışma Psikolojisi Kuramının Türkiye'deki üniversite öğrencilerinde uygulanabilirliğini sınamak amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 Eğitim Öğretim yılında Türkiye'de üniversite okuyan 382 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Çalışma Psikolojisi Kuramının önerdiği model kapsamındaGelecekteki İnsana Yakışan İş Ölçeği, Çalışma İradesi Ölçeği, Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği-Kısa Formu, Yaşam Boyu Ötekileştirilme Deneyimleri Ölçeği, Ekonomik Kısıtlılık Ölçeği, Aile Refah Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada ilk olarak verilerin yapılacak analizler dahilinde gerekli varsayımları ne derece karşıladıkları incelenmiş ardından betimsel ve çıkarımsal istatiksel analizlere geçilmiştir. Bu kapsamda verilerin analizinde korelasyon analizi, güvenirlik analizleri ve modelin testinde yol analizi yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre kullanılan ölçeklerin üniversite öğrencilerinde güvenilirliğinin yüksek olduğu görülmüştür. Yapılan korelasyon analizinin sonucuna göre gelecekteki insana yakışır işin; çalışma iradesi ve kariyer uyumu ile pozitif yönde anlamlı; ekonomik kısıtlılıklar ve ötekileştirilme ile negatif yönde anlamlı ilişkilere sahip olduğu bulunmuştur. Yol analizinde de değişkenler arasındaki doğrudan yolların anlamlı görülmüştür. Ayrıca yol analizine göre gelecekteki insana yakışır iş ile ekonomik kısıtlılıklar, ötekileştirilme deneyimleri ve kariyer uyumu arasındaki dolaylı ilişkiler anlamlı bulunmuştur. Çalışma iradesi ve ötekileştirilme deneyimleri arasındaki dolaylı ilişki anlamlı çıkarken; çalışma iradesi ve ekonomik kısıtlılıklar arasındaki dolaylı ilişkinin anlamlı olmadığı görülmüştür. Araştırma kapsamındaki tüm değişkenlerin hep birlikte gelecekteki insana yakışır işin %30'unu açıkladığı ortaya çıkmıştır. Yol analizi sonucuna göre Çalışma Psikolojisi Kuramı Modelinin Türkiye'deki üniversite öğrencilerinde geçerliği desteklenmiştir. Tartışma ve öneri kısmında bulgular alanyazın ışığında tartışılmış ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.